Tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026 - 2035

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 1951/QĐ-TTg ngày 8/10/2026 phê duyệt Đề án “Tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026 - 2035".

Rà soát, tái cấu trúc theo hướng tinh gọn, đồng bộ

Đề án được xây dựng trên quan điểm các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia là công cụ quan trọng để cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; các chương trình cần bám sát quy định của pháp luật, yêu cầu thực tiễn, tập trung giải quyết các bài toán lớn của đất nước nhằm nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và tạo động lực tăng trưởng mới.

Bên cạnh đó rà soát, tái cấu trúc theo hướng tinh gọn, đồng bộ, khắc phục tình trạng phân tán, dàn trải và chồng chéo đối với các chương trình khoa học và công nghệ quốc gia còn hiệu lực do Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương phê duyệt theo thẩm quyền; đồng thời tổ chức hệ thống các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia thuộc phạm vi Đề án giai đoạn 2026 - 2035 thành 06 nhóm để tạo sự kết nối chặt chẽ trong toàn bộ chuỗi từ nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ đến ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, sản phẩm công nghệ.

Đồng thời, lấy doanh nghiệp làm trung tâm trong ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới công nghệ, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa; coi nhu cầu của thị trường và thực tiễn phát triển là thước đo, định hướng cho hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo. Viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học là lực lượng nòng cốt trong tạo lập tri thức mới, phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; phát huy liên kết giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp, tổ chức trung gian, quỹ và nhà đầu tư.

Chuyển đổi phương thức quản lý chương trình theo hướng dựa trên mục tiêu, kết quả, hiệu quả và tác động thực tế; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình; khuyến khích sáng tạo, chấp nhận rủi ro có kiểm soát phù hợp với đặc thù khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc tổ chức hệ thống thành các nhóm chương trình không làm phát sinh loại hình chương trình mới, cấp quản lý trung gian hoặc thủ tục hành chính mới và không làm thay đổi thẩm quyền đã được pháp luật quy định.

Tập trung nguồn lực làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược

Mục tiêu chung của Đề án là tái cấu trúc hệ thống các chương trình thuộc phạm vi Đề án thành 06 nhóm theo hướng tinh gọn, đồng bộ, phân định rõ mục tiêu, phạm vi và định hướng kết quả; bảo đảm liên thông từ nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ đến ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa sản phẩm; tập trung nguồn lực làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược; cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách, quản trị quốc gia, phát triển văn hóa, xã hội và con người Việt Nam; nâng cao tiềm lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời bảo đảm liên thông với việc tổ chức thực hiện các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia theo pháp luật về chuyển đổi số, góp phần nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ công nghệ và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Hình thành 30 nhóm nghiên cứu mạnh đạt chuẩn khu vực

Đề án đề ra mục tiêu cụ thể giai đoạn 2026 - 2030: 100% chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia thuộc phạm vi Đề án được theo dõi tiến độ, đánh giá kết quả và hiệu quả trên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia; thiết lập hệ thống theo dõi bộ chỉ tiêu đánh giá theo khung logic Đầu vào - Đầu ra - Hiệu quả - Tác động (Input - Output - Outcome - Impact, IOOI); từng bước kết nối, chia sẻ dữ liệu quản lý liên thông giữa các bộ, ngành, địa phương, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, quốc phòng, an ninh, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và pháp luật chuyên ngành.

Tối thiểu 40% nhiệm vụ có kết quả được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ hoặc có công bố quốc tế uy tín (thuộc danh mục WoS/Scopus).

Tối thiểu 50% nhiệm vụ đặt hàng được doanh nghiệp chủ trì hoặc phối hợp; trong đó, thu hút vốn đối ứng đạt tối thiểu 40% tổng kinh phí đối với các nhiệm vụ này.

Hình thành 30 nhóm nghiên cứu mạnh đạt chuẩn khu vực; liên thông dữ liệu khoa học với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, các trung tâm đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có liên quan, trong đó, đối với lĩnh vực khoa học tự nhiên có ít nhất 03 nhóm đạt trình độ dẫn dắt; tỷ lệ công bố trên các tạp chí Q1 thuộc Web of Science và hệ thống Nature Index tăng khoảng 1,5 lần so với mức trung bình giai đoạn 2021 - 2025 của từng lĩnh vực khoa học tương ứng; hình thành ít nhất 10 hướng nghiên cứu mới, trong đó tối thiểu 03 hướng có tiềm năng phát triển thành nền tảng công nghệ lõi, phấn đấu ít nhất 10% số nhiệm vụ thuộc các hướng nghiên cứu này có kết quả đủ điều kiện đăng ký sáng chế quốc tế hoặc có khả năng chuyển tiếp sang nhiệm vụ phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược.

Hình thành tối thiểu 20 sản phẩm trọng điểm quốc gia và sản phẩm công nghệ chiến lược; phát triển tối thiểu 20 doanh nghiệp làm chủ công nghệ, sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó có tối thiểu 05 doanh nghiệp có sản phẩm tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Thành lập tối thiểu 250 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trên cơ sở thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, phát triển sản phẩm và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, quyền sở hữu trí tuệ; hỗ trợ tối thiểu 150 sản phẩm, dịch vụ, giải pháp khởi nghiệp sáng tạo tham gia thử nghiệm, ứng dụng và nhân rộng; hỗ trợ tối thiểu 150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoàn thiện quy trình, phát triển sản phẩm mẫu đưa vào sản xuất; thu hút vốn đầu tư cho khởi nghiệp sáng tạo đạt tối thiểu bằng 100% tổng kinh phí ngân sách nhà nước đã cấp thực hiện Chương trình quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo.

Đổi mới quản trị chương trình theo mục tiêu, kết quả, hiệu quả và tác động; tăng cường tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình; nâng cao hiệu quả giám sát, đánh giá và quản trị rủi ro phù hợp với đặc thù hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Phát triển lũy kế ít nhất 50 nhóm nghiên cứu mạnh đạt chuẩn quốc tế

Giai đoạn 2031 - 2035: Tiếp tục duy trì 100% chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia thuộc phạm vi Đề án được theo dõi tiến độ, đánh giá kết quả và hiệu quả trên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, quốc phòng, an ninh, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và pháp luật chuyên ngành.

Tỷ lệ nhiệm vụ có kết quả được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ hoặc có công bố quốc tế uy tín đạt tối thiểu 50%.

Tối thiểu 60% nhiệm vụ đặt hàng được doanh nghiệp chủ trì hoặc phối hợp; trong đó, thu hút vốn đối ứng đạt tối thiểu 50% tổng kinh phí đối với các nhiệm vụ này.

Phát triển lũy kế ít nhất 50 nhóm nghiên cứu mạnh đạt chuẩn quốc tế (bao gồm việc duy trì, nâng cấp các nhóm của giai đoạn 2026 - 2030); liên kết thị trường thông qua các sàn giao dịch công nghệ toàn cầu, trong đó, đối với lĩnh vực khoa học tự nhiên có ít nhất 10 nhóm đạt trình độ dẫn dắt trong khu vực và có ảnh hưởng học thuật quốc tế rõ nét; tỷ lệ công bố trên các tạp chí Q1 thuộc Web of Science và hệ thống Nature Index tăng khoảng 02 lần so với mức trung bình giai đoạn 2021 - 2025 của từng lĩnh vực khoa học tương ứng; hình thành thêm ít nhất 10 hướng nghiên cứu mới, trong đó tối thiểu 05 hướng có tiềm năng phát triển thành nền tảng công nghệ lõi; ít nhất 20% số nhiệm vụ thuộc các hướng nghiên cứu này có kết quả đủ điều kiện đăng ký sáng chế quốc tế hoặc có khả năng chuyển tiếp sang nhiệm vụ phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược.

Hoàn thiện và thương mại hóa quy mô công nghiệp lũy kế tối thiểu 50 sản phẩm trọng điểm quốc gia và sản phẩm công nghệ chiến lược có sức cạnh tranh quốc tế; phát triển tối thiểu 30 doanh nghiệp làm chủ công nghệ, sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó có tối thiểu 10 doanh nghiệp có sản phẩm tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Thành lập tối thiểu 500 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trên cơ sở thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, phát triển sản phẩm và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, quyền sở hữu trí tuệ; hỗ trợ tối thiểu 300 sản phẩm, dịch vụ, giải pháp khởi nghiệp sáng tạo tham gia thử nghiệm, ứng dụng và nhân rộng; hỗ trợ tối thiểu 300 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoàn thiện quy trình, phát triển sản phẩm mẫu đưa vào sản xuất; thu hút vốn đầu tư cho khởi nghiệp sáng tạo đạt tối thiểu bằng 120% tổng kinh phí ngân sách nhà nước đã cấp thực hiện Chương trình quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo.

Hệ thống các chương trình thuộc phạm vi Đề án

Hệ thống các chương trình thuộc phạm vi Đề án giai đoạn 2026 - 2035 được tổ chức thành 06 nhóm: (1) Nhóm chương trình phát triển tiềm lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia; (2) Nhóm chương trình nghiên cứu cơ bản; (3) Nhóm chương trình trọng điểm quốc gia; (4) Nhóm chương trình đổi mới sáng tạo quốc gia; (5) Nhóm chương trình quốc gia đặc biệt; (6) Nhóm chương trình chuyển đổi số quốc gia.

Việc tổ chức thành 06 nhóm quy định tại Quyết định này nhằm định hướng ưu tiên, tập trung nguồn lực, tăng cường liên thông, theo dõi, đánh giá và điều phối ở quy mô quốc gia; không làm phát sinh loại hình chương trình mới, cấp quản lý trung gian, hồ sơ hoặc thủ tục hành chính mới; không làm thay đổi thẩm quyền xây dựng, thẩm định, phê duyệt, quản lý và tổ chức thực hiện chương trình đã được pháp luật quy định. Các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia thuộc các nhóm được xây dựng, thẩm định, phê duyệt, quản lý và tổ chức thực hiện theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Để đạt được các mục tiêu đã đề ra, Đề án đưa ra 07 nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu: (1) Xây dựng, phê duyệt và triển khai các chương trình thuộc 06 nhóm chương trình; (2) Đổi mới, hoàn thiện cơ chế quản lý chương trình; (3) Tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và liên kết hệ thống đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo; (4) Thúc đẩy ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; (5) Phát triển tiềm lực, hạ tầng, dữ liệu và nền tảng số; (6) Cơ chế tài chính và huy động nguồn lực; (7) Theo dõi, giám sát và đánh giá chương trình.

Ngọc An

Danh sách tin tức - bài viết
Lọc tin tức - bài viết
Chuyên mục:
Sự kiện:
Nội dung:

Thư viện video

Bình dân học vụ số từ nhận thức đến hành động
Đổi mới công tác Tuyên giáo, tạo đồng thuận xã hội
Nhịp cầu ngoại giao văn hóa
Bắt nhịp làn sóng đầu tư
Thời sự Phú Thọ tối 1/7/2025 | Ngày đầu mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động