1. Lào tổ chức trọng thể Lễ an táng cấp Nhà nước đồng chí Xaysomphone Phomvihane
Lễ truy điệu và an táng cấp Nhà nước đồng chí Xaysomphone Phomvihane, Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, đã được tổ chức trọng thể vào chiều 12/8 tại Quảng trường Thatluang ở thủ đô Viêng Chăn.
Tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đã đọc lời điếu, ôn lại lịch sử hoạt động và những phẩm chất đạo đức cách mạng kiên trung, nổi bật của đồng chí Xaysomphone Phomvihane trong suốt hơn 5 thập kỷ cống hiến cho sự nghiệp chung của Đảng và Nhà nước Lào. Lời điếu khẳng định đồng chí Xaysomphone Phomvihane là nhà trí thức cách mạng có năng lực sâu rộng trên nhiều lĩnh vực, có tầm nhìn xa trông rộng, lập trường chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng trong sáng, giàu lòng yêu nước, hy sinh cao cả và tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân Lào. Sự ra đi của đồng chí Xaysomphone Phomvihane là tổn thất to lớn đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân Lào các dân tộc. Đất nước Lào mất đi một người cán bộ lãnh đạo mẫu mực, một nhà lãnh đạo chiến lược quan trọng và để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, người thân, bạn bè trong và ngoài nước. Sau phần lễ chính thức, các nghi thức tôn giáo đã được thực hiện gồm: Lễ dâng y cà sa, tụng kinh cầu siêu, ban phúc, nhỏ giọt nước tích đức và đặt hoa, hương trầm tiễn biệt đồng chí Xaysomphone Phomvihane về nơi an nghỉ cuối cùng.
Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư làm trưởng đoàn cũng tham dự buổi lễ. Buổi lễ còn có sự tham dự của các đại sứ, đại diện các tổ chức quốc tế tại Lào, các hội đoàn và đông đảo người dân Lào.
2. Mỹ và Israel bất đồng về việc rút quân khỏi miền Nam Lebanon
Bất đồng giữa Mỹ và Israel về việc rút quân khỏi miền Nam Lebanon đang đẩy thỏa thuận mong manh giữa Israel và Lebanon do Mỹ làm trung gian trước một phép thử khó khăn nhất kể từ khi được ký kết hồi tháng 6.
Theo báo The Times of Israel, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 12/8 đã chỉ trích ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel sau khi ông tuyên bố Israel sẽ tiếp tục duy trì hiện diện tại miền Nam Lebanon, cho rằng phát biểu này đi ngược với những cam kết của Israel rằng nước này không có tham vọng lãnh thổ tại Lebanon; sự hiện diện quân sự thường trực ở miền Nam Lebanon không phù hợp với những cam kết được đưa ra trong khuôn khổ thỏa thuận, cũng như mục tiêu hòa bình và an ninh lâu dài của cả hai nước. Tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh Israel tiếp tục các hoạt động quân sự tại miền Nam Lebanon. Chính phủ Lebanon ngày 13/8 cáo buộc Israel tiếp tục tấn công và phá hủy nhà cửa, cơ sở hạ tầng dân sự tại miền Nam. Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam cho rằng, các cuộc tấn công, hoạt động xâm nhập và việc phá dỡ nhà cửa của Israel vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và luật nhân đạo quốc tế. Theo nhà chức trách Lebanon, các hoạt động quân sự của Israel tại nước này kể từ ngày 2-3 đã khiến 4.335 người thiệt mạng, 12.277 người bị thương và hơn 1 triệu người phải rời bỏ nhà cửa.
Tuy nhiên, tuyên bố mới của Bộ trưởng Quốc phòng Israel cho thấy bất đồng về vấn đề rút quân vẫn tồn tại. Trong khi Washington coi việc rút quân theo lộ trình là một phần cam kết của thỏa thuận, Israel lại khẳng định sẽ duy trì hiện diện tại những khu vực mà nước này cho là cần thiết để bảo đảm an ninh. Theo Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam, những hành động này đang làm gia tăng sức ép đối với thỏa thuận mà Lebanon và Israel ký kết vốn đã gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực thi. Lebanon và Israel đã tiến hành 7 vòng đàm phán do Mỹ làm trung gian tại Washington và Rome nhằm thúc đẩy thực thi thỏa thuận. Tuy nhiên, những bất đồng về việc rút quân, kiểm soát vũ khí và vai trò của Hezbollah tiếp tục cản trở tiến trình, trong khi lực lượng này không trực tiếp tham gia các cuộc đàm phán.
3. Căng thẳng Iran - UAE leo thang quanh tuyến hàng hải chiến lược Hormuz
Bộ Ngoại giao UAE ngày 14/8 lên án điều mà nước này gọi là “cuộc tấn công thù địch của Iran” nhằm vào 2 tàu liên quan đến ADNOC, song cho biết vụ việc không gây thương vong. Căng thẳng giữa Iran và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) tiếp tục gia tăng sau khi Abu Dhabi cáo buộc Tehran tấn công 2 tàu thuộc Công ty Dầu khí quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) khi các tàu này đi qua eo biển Hormuz.
Đây không phải lần đầu các tàu của ADNOC trở thành mục tiêu tấn công tại tuyến hàng hải chiến lược này. Tuần trước, ADNOC cho biết 3 tàu chở dầu của công ty đã bị tấn công tại eo biển Hormuz, trong khi Bộ Ngoại giao UAE sau đó xác nhận 1 tàu của ADNOC bị tấn công. Tình hình tại Hormuz diễn biến căng thẳng trong bối cảnh Iran đã áp đặt hình thức phong tỏa trên thực tế đối với eo biển này và thường xuyên xảy ra các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại. Tehran cũng muốn áp đặt phí đối với các tàu qua lại tuyến hàng hải này, động thái vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của Mỹ. Các vụ tấn công liên tiếp tại eo biển Hormuz đã góp phần làm đổ vỡ lệnh ngừng bắn đạt được hồi tháng 4 giữa Mỹ và Iran. Một thỏa thuận hồi tháng 6, được kỳ vọng tạo nền tảng cho các cuộc đàm phán về một giải pháp lâu dài, quy định Iran và Oman cùng các quốc gia vùng Vịnh liên quan thảo luận cơ chế quản lý tuyến hàng hải này phù hợp với luật pháp quốc tế. Phó tổng thống Mỹ JD Vance ngày 13/8 cho biết ưu tiên hàng đầu của Washington trong cuộc xung đột với Iran hiện là duy trì giá dầu và xăng ở mức thấp đối với người dân Mỹ, trong khi ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là mục tiêu thứ 2. Trong khi đó, các nước vùng Vịnh cũng đang thúc đẩy các cơ chế hợp tác nhằm tăng cường an ninh hàng hải.
Bộ Quốc phòng Saudi Arabia ngày 14/8 cho biết 15 quốc gia đã ký tuyên bố thành lập một liên minh phòng thủ hàng hải đa quốc gia, trong khi 13 nước khác đã hoàn tất các thủ tục quốc gia, ký điều lệ và chính thức gia nhập. Saudi Arabia lần đầu đề xuất liên minh gồm 43 quốc gia (ngày 30-7), trong bối cảnh an ninh hàng hải tại khu vực Trung Đông và các tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược tiếp tục đối mặt nhiều rủi ro.
4. Chỉ huy Hamas thiệt mạng trong cuộc tấn công của Israel
Ngày 14/8, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết một chỉ huy đại đội của phong trào Hồi giáo Hamas đã thiệt mạng trong cuộc tấn công của nước này.
IDF nêu rõ chỉ huy đại đội của Hamas là Muhammad Bassam Muhammad Mushtaha, thuộc tiểu đoàn Shati. Người này bị tấn công cách đây 2 tuần ở phía Bắc dải Gaza. Phía Israel cáo buộc Mushtaha tham gia lên kế hoạch thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào binh lính IDF và dân thường Israel, đồng thời ra lệnh giam giữ một số con tin Israel trong suốt cuộc xung đột. Xung đột Hamas-Israel bùng phát từ tháng 10-2023 và mãi đến năm ngoái mới đạt được thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ tháng 10 nhờ vai trò trung gian của Mỹ và một số nước khác trong khu vực. Tuy nhiên, đầu tháng này, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bác bỏ kế hoạch 15 điểm do Mỹ thúc đẩy nhằm chấm dứt xung đột ở Gaza và quả quyết sẽ không rút quân khỏi vùng lãnh thổ này cho đến khi Hamas giải giáp hoàn toàn.
5. Mỹ và Iraq nhất trí thời điểm rút quân
Iraq và Mỹ đã nhất trí về thời điểm kết thúc sứ mệnh quân sự của liên minh quốc tế chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) tại quốc gia Trung Đông này, trong đó Washington dự kiến hoàn tất việc rút quân vào cuối tháng 9.
Ngày 12/8, Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đã gặp Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tại thủ đô Baghdad. Sau cuộc gặp, Văn phòng Thủ tướng Iraq cho biết, hai bên đã đạt đồng thuận cuối cùng về việc kết thúc sứ mệnh quân sự của liên minh, theo thỏa thuận đạt được trong chuyến thăm Washington của ông Al-Zaidi hồi giữa tháng 7.
Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi trong một cuộc gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tháng 7/2026
Theo tuyên bố của Thủ tướng Iraq, ngày 30/9 sẽ là thời hạn cuối cùng để kết thúc sứ mệnh quân sự của liên minh tại Iraq và hoàn tất tiến trình rút lực lượng Mỹ. Ông cho rằng, từ ngày 1/10, Iraq sẽ bước vào “kỷ nguyên mới”, không còn sự hiện diện quân sự nước ngoài và có thể thực thi đầy đủ chủ quyền trên lãnh thổ. Tuy nhiên, một quan chức Mỹ cho biết Washington dự kiến hoàn tất việc rút quân vào ngày 3/9, sớm hơn thời hạn mà phía Iraq công bố. Quan chức này không cho biết số binh sĩ Mỹ còn lại tại Iraq cũng như địa điểm lực lượng này sẽ được tái bố trí. Phía Mỹ đánh giá lực lượng an ninh Iraq hiện đủ khả năng đảm nhiệm vai trò chủ lực trong cuộc chiến chống khủng bố sau khi liên minh hoàn thành sứ mệnh. Mỹ đã rút phần lớn lực lượng khỏi các căn cứ tại Iraq trong năm 2025, song vẫn duy trì hiện diện tại khu tự trị người Kurd ở miền Bắc. Các cơ sở này từng nhiều lần trở thành mục tiêu tấn công trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại khu vực.
IS từng kiểm soát nhiều vùng lãnh thổ rộng lớn ở miền Tây và miền Bắc Iraq từ năm 2014, sau đó liên minh quốc tế do Mỹ đứng đầu được thành lập để hỗ trợ Iraq chống tổ chức này. Việc kết thúc sứ mệnh của liên minh đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn lực lượng an ninh Iraq tự đảm nhiệm vai trò chủ đạo trong bảo đảm an ninh và chống khủng bố.
6. Nhật Bản tuyên bố duy trì ba nguyên tắc phi hạt nhân
Phát biểu tại Lễ tưởng niệm 81 năm thành phố Nagasaki bị ném bom nguyên tử, Thủ tướng Takaichi Sanae tái khẳng định Nhật Bản duy trì 3 nguyên tắc phi hạt nhân.
Lễ tưởng niệm có sự tham dự của đại diện 98 quốc gia, trong đó có các cường quốc hạt nhân cùng Liên minh châu Âu (EU). Tại lễ tưởng niệm, Thủ tướng Takaichi Sanae tái khẳng định duy trì các nguyên tắc không sản xuất, không sở hữu và không cho phép vũ khí hạt nhân tồn tại trên lãnh thổ Nhật Bản. Thủ tướng Takaichi Sanae tuyên bố Nhật Bản, với tư cách là quốc gia duy nhất hứng chịu các vụ ném bom nguyên tử trong chiến tranh, sẽ thúc đẩy các nỗ lực “thực tế và thiết thực” hướng tới một thế giới không có vũ khí hạt nhân. "Việc thúc đẩy sự hiểu biết đúng đắn trên toàn thế giới về thực tế các vụ ném bom nguyên tử đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết”.
Theo AFP, cách đây 81 năm, Mỹ đã ném một quả bom nguyên tử xuống thành phố Hiroshima, khiến khoảng 140.000 người thiệt mạng; ném bom nguyên tử xuống thành phố Nagasaki đã cướp đi sinh mạng của khoảng 74.000 người. Trong niên giám 2026 của Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), thế giới ước tính vẫn còn khoảng 12.187 đầu đạn hạt nhân thuộc sở hữu của 9 quốc gia, gồm: Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan, Israel và Triều Tiên, trong số này hầu hết thuộc về Mỹ (5.042 đầu đạn hạt nhân) và Nga (5.420 đầu đạn hạt nhân).
Hoàng Dũng (Tổng hợp và biên tập)
