Với chiều sâu văn hóa vùng Đất Tổ, hệ thống di sản phong phú, Phú Thọ có nhiều lợi thế để phát triển văn hóa đối ngoại, quảng bá hình ảnh địa phương và tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế; ngày 22/10/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 422/KH-UBND về thực hiện Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn tỉnh Phú Thọ; xác định những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể nhằm chuyển hóa giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển, góp phần nâng cao vị thế và sức hấp dẫn của Phú Thọ trong tiến trình hội nhập.

Tiết mục văn hóa, văn nghệ đặc sắc tại đêm khai mạc Lễ hội Đền Hùng năm 2026 (ảnh sưu tầm, nguồn internet)
Từ chiều sâu văn hóa Đất Tổ đến sức mạnh mềm của địa phương
Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, văn hóa đối ngoại không chỉ dừng ở hoạt động giới thiệu, quảng bá những giá trị đặc sắc của địa phương, mà còn góp phần xây dựng hình ảnh, củng cố sự hiểu biết và tin cậy, mở rộng quan hệ hợp tác, thu hút nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Với Phú Thọ, vùng đất cội nguồn dân tộc Việt Nam, lợi thế nổi bật là chiều sâu lịch sử, truyền thống dựng nước và giữ nước, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương cùng kho tàng di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đa dạng. Những giá trị ấy tạo nên bản sắc riêng, là nền tảng để tỉnh xây dựng thông điệp quảng bá có chiều sâu, kết nối truyền thống với đời sống đương đại, đưa hình ảnh Đất Tổ đến gần hơn với bạn bè trong nước và quốc tế.
Kế hoạch đặt ra yêu cầu phát huy vai trò của văn hóa trong quan hệ đối ngoại, bảo tồn và lan tỏa các giá trị đặc sắc, đồng thời đổi mới cách thức quảng bá phù hợp với môi trường truyền thông hiện đại. Tinh thần xuyên suốt là gắn bảo tồn với phát huy, quảng bá với trải nghiệm, giao lưu văn hóa với hợp tác thực chất; qua đó góp phần tạo dựng hình ảnh Phú Thọ thân thiện, giàu bản sắc, năng động và hội nhập.
Bảo tồn di sản gắn với quảng bá, lan tỏa giá trị văn hóa
Theo Kế hoạch, tỉnh Phú Thọ đặt mục tiêu đến năm 2030, phát triển không gian lễ hội, văn hóa cội nguồn gắn với Khu di tích lịch sử Đền Hùng và vùng phụ cận, đưa Phú Thọ trở thành Trung tâm lễ hội về với cội nguồn dân tộc. Đồng thời, lập hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu đề nghị đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ 08-12 di sản; lập hồ sơ xếp hạng di tích các cấp từ 10-15 di tích; đưa di sản Mo Mường vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO. Cùng với đó, phấn đấu 100% các di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh, các di sản trong Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, các bảo vật quốc gia, di tích đã xếp hạng di tích cấp tỉnh được số hóa và ứng dụng trên các nền tảng số; trên 40% các di tích thờ cúng Hùng Vương và các nhân vật thời Hùng Vương được đầu tư tu bổ, tôn tạo và phục hồi tổ chức các nghi lễ truyền thống.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng phấn đấu hằng năm tổ chức ít nhất 01 sự kiện “Ngày hội văn hóa Phú Thọ” tại nước ngoài và 01 sự kiện “Ngày hội văn hóa nước ngoài” tại Phú Thọ. Trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh tổ chức từ 02 đến 03 sự kiện giao lưu, quảng bá văn hóa, các giải thi đấu thể thao giao hữu có sự tham gia của đại diện các địa phương nước ngoài có quan hệ hợp tác hữu nghị với tỉnh và các địa phương nước bạn khác.
Đổi mới phương thức quảng bá, đưa văn hóa Phú Thọ vươn ra thế giới
Để văn hóa thực sự trở thành cầu nối với bạn bè quốc tế, công tác quảng bá cần chuyển từ cách làm đơn tuyến, thiên về giới thiệu thông tin sang tổ chức các hoạt động có tương tác, trải nghiệm và khả năng tạo dấu ấn lâu dài. Kế hoạch định hướng tổ chức các chương trình giới thiệu văn hóa Phú Thọ ở nước ngoài, đồng thời đón các hoạt động giao lưu văn hóa quốc tế tại địa phương, trên cơ sở điều kiện thực tế và khả năng cân đối ngân sách.
Theo đó, hằng năm, tùy điều kiện và nguồn kinh phí, tỉnh phấn đấu tổ chức ít nhất một “Ngày hội văn hóa Phú Thọ” ở nước ngoài và một “Ngày hội văn hóa nước ngoài” tại Phú Thọ. Trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh hướng tới tổ chức từ 2 đến 3 sự kiện quảng bá, giao lưu văn hóa hoặc thể thao hữu nghị với các địa phương nước ngoài. Các hoạt động này có thể kết hợp giới thiệu di sản, nghệ thuật trình diễn dân gian, ẩm thực, sản phẩm thủ công, du lịch và những thành tựu phát triển của tỉnh; qua đó tạo cơ hội để các đối tác trực tiếp tìm hiểu, kết nối và mở rộng hợp tác.
Việc tiếp tục triển khai Quyết định số 1578/QĐ-UBND, ngày 20/5/2026 về tổ chức các ngày văn hóa cũng góp phần hình thành những hoạt động có tính định kỳ, tăng cường trao đổi giữa Phú Thọ với các địa phương, đối tác quốc tế. Để nâng cao hiệu quả, mỗi chương trình cần xác định rõ đối tượng hướng tới, thông điệp truyền thông, sản phẩm văn hóa chủ lực và kết quả hợp tác kỳ vọng; tránh tổ chức dàn trải, hình thức, bảo đảm nguồn lực được sử dụng thiết thực.
Quảng bá văn hóa cũng cần gắn với xúc tiến du lịch, đầu tư, thương mại và hợp tác giáo dục. Một chương trình nghệ thuật, triển lãm, lễ hội hay sự kiện thể thao hữu nghị sẽ có sức lan tỏa lớn hơn khi được kết nối với các tour trải nghiệm di sản, sản phẩm đặc trưng, điểm đến du lịch và cơ hội hợp tác của địa phương. Cách tiếp cận liên ngành giúp văn hóa không chỉ tạo ấn tượng mà còn góp phần mở ra các quan hệ hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng.
Chuyển đổi số, kết nối cộng đồng và mở rộng nguồn lực phát triển
Trong môi trường truyền thông số, hình ảnh địa phương được hình thành và lan tỏa qua nhiều nền tảng, từ báo chí, cổng thông tin điện tử đến mạng xã hội và các kênh truyền thông của cộng đồng. Vì vậy, kế hoạch đặt ra yêu cầu xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu văn hóa; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong giới thiệu di sản, điểm đến và sản phẩm văn hóa; phát huy các hình thức truyền thông mới để đưa thông tin chính thống, hấp dẫn đến nhiều nhóm công chúng.
Nội dung quảng bá cần được thể hiện linh hoạt, có tính trực quan và dễ tiếp cận, như phim ngắn, ảnh, bản đồ số, câu chuyện di sản, triển lãm trực tuyến, sản phẩm đa phương tiện và các chương trình trải nghiệm. Việc huy động người có ảnh hưởng trên mạng xã hội (KOL), các nhà sáng tạo nội dung và cơ quan truyền thông cần đi cùng yêu cầu kiểm chứng thông tin, tôn trọng giá trị văn hóa, tránh thương mại hóa hoặc đơn giản hóa những yếu tố di sản có tính thiêng và tính cộng đồng.
Một nguồn lực quan trọng khác là cộng đồng người Phú Thọ ở nước ngoài, người Việt Nam ở nước ngoài và các đối tác quốc tế có tình cảm, sự quan tâm đối với văn hóa Việt Nam. Thông qua kết nối kiều bào, các chương trình “Về nguồn”, hoạt động trại hè, giao lưu thanh thiếu niên và các sự kiện cộng đồng, tỉnh có thể tạo thêm cơ hội để thế hệ trẻ tìm hiểu lịch sử, truyền thống quê hương, đồng thời trở thành những cầu nối quảng bá văn hóa Phú Thọ ở nơi sinh sống, học tập và làm việc.
Để thực hiện hiệu quả, kế hoạch yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các sở, ban, ngành, địa phương và các cơ quan, đơn vị liên quan; lồng ghép nhiệm vụ văn hóa đối ngoại với chương trình phát triển kinh tế - xã hội, bảo tồn di sản, du lịch, thông tin đối ngoại và chuyển đổi số. Nguồn lực thực hiện được huy động từ ngân sách theo phân cấp, các chương trình, đề án có liên quan và những nguồn hợp pháp khác; việc triển khai cần bảo đảm thiết thực, tiết kiệm, đúng quy định và phù hợp khả năng cân đối.
Văn hóa đối ngoại là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì trong bảo tồn, sáng tạo trong quảng bá và chủ động trong kết nối. Theo Kế hoạch số 422/KH-UBND, Phú Thọ xác định rõ hơn những mục tiêu và nhiệm vụ để phát huy giá trị văn hóa Đất Tổ trong không gian hội nhập quốc tế. Khi di sản được gìn giữ trong cộng đồng, được kể lại bằng ngôn ngữ truyền thông hiện đại và được kết nối với những cơ hội hợp tác mới, văn hóa sẽ trở thành sức mạnh mềm góp phần nâng cao vị thế địa phương, thúc đẩy phát triển bền vững và đưa hình ảnh Phú Thọ tới bạn bè trong nước, quốc tế./.
Quỳnh Trang