Trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính, hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận xã hội, qua đó giữ vững ổn định chính trị – xã hội từ cơ sở.
Giữ vững ổn định chính trị – xã hội luôn là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình phát triển của mỗi địa phương. Thực tiễn cho thấy, sự ổn định không chỉ được bảo đảm bằng các giải pháp quản lý hành chính, mà trước hết phải được xây dựng từ nền tảng đồng thuận xã hội, từ niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước. Trong tổng thể đó, công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo giữ vị trí đặc biệt quan trọng.
Công tác dân tộc, tôn giáo là lĩnh vực gắn trực tiếp với đời sống tinh thần của nhân dân, liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của đồng bào các dân tộc, tín đồ các tôn giáo. Đây cũng là lĩnh vực nhạy cảm, nếu không được quan tâm đúng mức, không được quản lý kịp thời, rất dễ phát sinh những vấn đề phức tạp, tác động đến an ninh trật tự và ổn định xã hội. Vì vậy, giữ vững ổn định từ công tác dân tộc, tôn giáo không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là nhiệm vụ có ý nghĩa lâu dài.
Sau sáp nhập, tỉnh Phú Thọ có quy mô địa bàn rộng với 148 xã, phường, dân số trên 4 triệu người; cơ cấu dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo đa dạng với 33 thành phần dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 25% dân số, tập trung chủ yếu ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa. Hệ thống cơ sở tín ngưỡng phong phú, các tôn giáo hoạt động đan xen trên nhiều địa bàn. Đặc điểm này vừa tạo nên bản sắc văn hóa đa dạng, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác dân tộc, tôn giáo trong việc giữ vững ổn định sau sáp nhập.

Ảnh: Bao Hoa Binh
Thực tiễn tại Phú Thọ cho thấy, những năm qua, công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo đã được triển khai tương đối đồng bộ. Hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo cơ bản diễn ra ổn định, tuân thủ quy định của pháp luật; các nhu cầu sinh hoạt tôn giáo chính đáng của tổ chức, cá nhân được quan tâm giải quyết. Toàn tỉnh hiện có gần 2.000 cơ sở tín ngưỡng, song tình hình nhìn chung ổn định, không phát sinh điểm nóng phức tạp, góp phần giữ vững môi trường chính trị – xã hội phục vụ phát triển.
Tuy nhiên, trong bối cảnh địa bàn rộng, dân cư phân tán, cùng với những thay đổi về tổ chức bộ máy sau sáp nhập, công tác dân tộc, tôn giáo vẫn đứng trước không ít khó khăn. Năng lực, kinh nghiệm của một bộ phận cán bộ cơ sở còn hạn chế; việc áp dụng một số quy định pháp luật, nhất là liên quan đến đất đai, xây dựng cơ sở thờ tự, còn lúng túng. Nếu không được nhận diện và xử lý kịp thời, những vấn đề này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định từ cơ sở.
Từ thực tiễn đó cho thấy, giữ vững ổn định từ công tác dân tộc, tôn giáo trước hết phải bắt đầu từ việc nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Quản lý không phải là áp đặt hành chính, mà là quản lý bằng pháp luật, bằng đối thoại, bằng sự thấu hiểu và tôn trọng đặc thù văn hóa, tín ngưỡng của từng cộng đồng dân cư, từng địa bàn cụ thể.
Cùng với hoàn thiện cơ chế, chính sách và tổ chức bộ máy sau sáp nhập, công tác tuyên truyền, vận động, phổ biến pháp luật về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo cần tiếp tục được đẩy mạnh. Việc phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, của chức sắc, chức việc tôn giáo có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo sự đồng thuận, củng cố niềm tin, giải quyết các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.
Trong bối cảnh tỉnh Phú Thọ có địa bàn rộng hơn, quy mô quản lý lớn hơn sau sáp nhập, việc giữ vững ổn định từ cơ sở đòi hỏi công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo phải được tổ chức đồng bộ, linh hoạt và sát thực tiễn. Trọng tâm là tiếp tục củng cố năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc, tôn giáo ở cấp xã, phường – nơi trực tiếp tiếp xúc, nắm bắt và giải quyết các vấn đề phát sinh. Cùng với đó, tăng cường phối hợp giữa các ngành, các địa phương trong quản lý địa bàn, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo chính đáng của nhân dân. Việc phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, của chức sắc, chức việc tôn giáo tiếp tục là giải pháp quan trọng nhằm tạo sự đồng thuận, củng cố niềm tin, giải quyết các vấn đề ngay từ cơ sở. Thực hiện tốt những nội dung này sẽ góp phần giữ vững ổn định chính trị – xã hội, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn mới./.
Tiến Đức