Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Thể dục thể thao Việt Nam (27/3/1946 – 27/3/2026) là dịp để nhìn lại chặng đường hình thành, phát triển đầy tự hào của thể thao nước nhà; đồng thời đánh giá những thành tựu nổi bật trong thể thao thành tích cao, phong trào thể thao quần chúng cũng như xác định những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong giai đoạn mới. Thể thao tỉnh Phú Thọ – vùng đất cội nguồn dân tộc – đang từng bước khẳng định vai trò, vị thế với những đóng góp thiết thực, hiệu quả.
Thủ tướng Chính phủ gặp mặt Đoàn Thể thao Việt Nam tại SEA Games 33 (Ảnh: Báo Chính phủ)
Từ lời kêu gọi lịch sử đến phong trào sâu rộng toàn dân
Ngay sau thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt quan tâm đến việc nâng cao thể lực, sức khỏe nhân dân – nền tảng quan trọng cho công cuộc kiến thiết quốc gia. Ngày 30/01/1946, Người ký Sắc lệnh số 14 thành lập Nha Thể dục Trung ương. Tiếp đó, ngày 27/3/1946, Sắc lệnh số 38 được ban hành, đặt nền móng cho hệ thống tổ chức quản lý thể dục thể thao nước ta. Cũng trong ngày lịch sử này, bài viết “Thể dục và sức khỏe” của Bác đăng trên báo Cứu quốc đã trở thành lời hiệu triệu mạnh mẽ, khẳng định vai trò thiết yếu của thể dục đối với mỗi người dân và cả dân tộc. Tư tưởng “mỗi người dân mạnh khỏe là cả nước mạnh khỏe” không chỉ mang giá trị thời đại mà còn trở thành kim chỉ nam xuyên suốt cho sự phát triển của ngành thể dục thể thao Việt Nam.
Trải qua các giai đoạn cách mạng, từ kháng chiến đến xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thể dục thể thao luôn gắn bó chặt chẽ với nhiệm vụ chính trị, góp phần nâng cao thể lực, tinh thần chiến đấu và đời sống văn hóa của nhân dân. Đặc biệt, từ thời kỳ đổi mới đến nay, thể thao Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ, toàn diện cả về quy mô và chất lượng, từng bước hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới.
Phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” ngày càng lan tỏa sâu rộng, trở thành một nét đẹp văn hóa trong đời sống xã hội. Thể thao không chỉ dừng lại ở hoạt động rèn luyện sức khỏe mà còn góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Dấu ấn nổi bật của thể thao thành tích cao Việt Nam
Từ những bước đi ban đầu còn nhiều khó khăn, thể thao thành tích cao Việt Nam đã từng bước vươn lên, ghi dấu ấn trên các đấu trường quốc tế. Dấu mốc quan trọng được ghi nhận vào năm 1994 khi vận động viên taekwondo Trần Quang Hạ giành Huy chương Vàng tại ASIAD Hiroshima – tấm huy chương vàng đầu tiên của thể thao Việt Nam ở đấu trường châu lục. Thành công này mở ra một giai đoạn mới, khẳng định khả năng cạnh tranh của thể thao Việt Nam trên bản đồ khu vực.
Năm 2000, tại Olympic Sydney, vận động viên Trần Hiếu Ngân giành Huy chương Bạc – tấm huy chương Olympic đầu tiên trong lịch sử, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình hội nhập thể thao thế giới. Đỉnh cao lịch sử được thiết lập tại Olympic Rio de janeiro 2016, khi xạ thủ Hoàng Xuân Vinh xuất sắc giành Huy chương Vàng, đưa quốc kỳ Việt Nam lần đầu tiên tung bay trên đỉnh cao Olympic. Thành tích này không chỉ là niềm tự hào mà còn khẳng định năng lực cạnh tranh của thể thao Việt Nam ở sân chơi đỉnh cao nhất.
Tại đấu trường châu Á, thành tích của thể thao Việt Nam ngày càng được nâng cao. ASIAD 2018 ghi nhận 4 Huy chương Vàng – thành tích tốt nhất trong lịch sử tham dự. Tổng thể, qua các kỳ đại hội, thể thao Việt Nam đã giành 21 Huy chương Vàng, 75 Huy chương Bạc và 112 Huy chương Đồng.
Ở cấp độ khu vực, Việt Nam luôn giữ vững vị thế hàng đầu. SEA Games 31 đánh dấu kỷ lục với 205 Huy chương Vàng, tiếp tục duy trì ngôi vị số 1 toàn đoàn tại SEA Games 32. Những kết quả này phản ánh hiệu quả của chiến lược đầu tư trọng điểm, lựa chọn đúng các môn thế mạnh và nâng cao chất lượng đào tạo vận động viên.
Qua các kỳ Olympic, thể thao Việt Nam đã giành tổng cộng 1 Huy chương Vàng, 3 Huy chương Bạc và 1 Huy chương Đồng – những con số tuy khiêm tốn nhưng mang ý nghĩa lớn lao, thể hiện bước tiến vững chắc trong hành trình chinh phục đỉnh cao. Những thành tựu đó không chỉ là kết quả của nỗ lực cá nhân các vận động viên mà còn là minh chứng cho sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự đầu tư bài bản, khoa học trong công tác huấn luyện, đào tạo và quản lý thể thao.
Phú Thọ – điểm sáng trong phát triển thể dục thể thao
Là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, tỉnh Phú Thọ đã có nhiều nỗ lực trong phát triển thể dục thể thao, đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Phong trào thể thao quần chúng của tỉnh phát triển sâu rộng, với tỷ lệ người tập luyện thường xuyên đạt 42,4%; số gia đình thể thao đạt 33,9%. Toàn tỉnh có 2.306 câu lạc bộ thể thao hoạt động hiệu quả, bao phủ nhiều môn thể thao từ hiện đại đến truyền thống như bóng chuyền hơi, cầu lông, bóng bàn, pickleball, bắn nỏ, kéo co, đẩy gậy…Sự đa dạng này không chỉ đáp ứng nhu cầu rèn luyện sức khỏe mà còn góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tạo nên đời sống tinh thần phong phú cho nhân dân.
Ở lĩnh vực thể thao thành tích cao, Phú Thọ đang quản lý, đào tạo 451 vận động viên ở 20 môn thể thao trọng điểm. Năm 2025, các vận động viên của tỉnh đã giành 446 huy chương tại các giải quốc gia – một con số ấn tượng, thể hiện sự tiến bộ rõ rệt về chất lượng đào tạo. Trên đấu trường quốc tế, vận động viên Phú Thọ cũng đã giành 43 huy chương các loại, góp phần nâng cao vị thế thể thao của tỉnh nói riêng và quốc gia nói chung. Những kết quả này là minh chứng cho sự đầu tư đúng hướng, bài bản, đồng thời khẳng định vai trò của thể thao trong phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Định hướng và giải pháp phát triển trong giai đoạn mới
Bước vào giai đoạn 2030–2045, thể thao Việt Nam đứng trước nhiều thời cơ và thách thức đan xen, đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ, đột phá. Trước hết, cần tiếp tục phát triển phong trào thể thao quần chúng sâu rộng, phấn đấu nâng tỷ lệ người tập luyện thường xuyên lên trên 45% dân số; trên 90% học sinh, sinh viên, chiến sĩ đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể. Đây là nền tảng để nâng cao thể lực, tầm vóc người Việt Nam, đồng thời tạo nguồn cho thể thao thành tích cao.
Đối với thể thao đỉnh cao, cần tập trung đầu tư có trọng điểm, ưu tiên các môn có khả năng giành huy chương tại ASIAD, Olympic. Công tác đào tạo vận động viên phải được đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, khoa học, gắn với ứng dụng công nghệ hiện đại.
Chính sách đãi ngộ đối với huấn luyện viên, vận động viên cần tiếp tục được hoàn thiện, tạo điều kiện để họ yên tâm cống hiến. Nghị định số 349/2025/NĐ-CP là bước tiến quan trọng, song cần được triển khai hiệu quả, đồng bộ.
Đối với bóng đá – môn thể thao được quan tâm đặc biệt – mục tiêu đặt ra là đội tuyển nam vào tốp 10, đội tuyển nữ vào tốp 8 châu Á, hướng tới tham dự vòng loại sâu tại World Cup 2030 và xa hơn.
Về phía tỉnh Phú Thọ, cần tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm: Nâng cao chất lượng đào tạo vận động viên trẻ, xây dựng lực lượng kế cận vững mạnh. Đầu tư các môn thể thao thế mạnh, có khả năng giành huy chương tại Đại hội Thể thao toàn quốc và các giải quốc tế. Đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, tổ chức để phát triển hạ tầng thể thao. Gắn thể thao với du lịch, khai thác tiềm năng từ các sự kiện văn hóa lớn như Giỗ Tổ Hùng Vương, tạo sản phẩm du lịch đặc trưng. Ứng dụng chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu vận động viên, nâng cao hiệu quả quản lý và huấn luyện. Đồng thời, tỉnh cần tiếp tục phát triển phong trào thể thao quần chúng, duy trì và nâng cao tỷ lệ người dân tham gia tập luyện, xây dựng lối sống lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
80 năm xây dựng và phát triển là chặng đường đầy tự hào của thể thao Việt Nam – từ những ngày đầu gian khó đến vị thế ngày càng vững chắc trên trường quốc tế. Những thành tựu đạt được là kết quả của sự lãnh đạo đúng đắn, tầm nhìn chiến lược và sự nỗ lực không ngừng của toàn ngành.Trong dòng chảy đó, Phú Thọ đang nổi lên như một điểm sáng, góp phần quan trọng vào bức tranh chung của thể thao nước nhà.
Phát huy truyền thống vẻ vang, với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, thể thao Việt Nam nói chung, Phú Thọ nói riêng hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng vào một tương lai phát triển mạnh mẽ, bền vững, vươn tầm khu vực và thế giới.
Giang Nam
