Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 631/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 phê duyệt Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030.
Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)
Theo đó, mục tiêu tổng quát của Chương trình là xây dựng và phát triển đội ngũ doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong khu vực kinh tế tư nhân, có năng suất lao động, năng lực công nghệ cao, khả năng cạnh tranh khu vực và quốc tế, có trách nhiệm xã hội; hình thành các doanh nghiệp nòng cốt trong các ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế; góp phần nâng cao sức cạnh tranh quốc gia, phát triển bền vững và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030: Phát triển được 1.000 doanh nghiệp tiên phong, trong đó, phấn đấu có tối thiểu 15% doanh nghiệp tiên phong do phụ nữ làm chủ, 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, tối thiểu 200 doanh nghiệp tiên phong tăng trưởng nhanh, bứt phá vượt trội.
Các doanh nghiệp tiên phong dành tỷ lệ trung bình tối thiểu 3% doanh thu cho hoạt động R&D; phấn đấu mỗi doanh nghiệp tiên phong sở hữu ít nhất một (01) bằng sáng chế hoặc quyền sở hữu công nghiệp hoặc giải pháp hữu ích.
Các doanh nghiệp tiên phong áp dụng đầy đủ quy trình quản trị tiên tiến và/hoặc các tiêu chuẩn về phát triển bền vững (như ESG, ISO 14001/quản lý môi trường, ISO 45001/quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, ISO 50001/quản lý năng lượng, ISO 26000/trách nhiệm xã hội,...), tiêu chuẩn của ngành, lĩnh vực (như ISO 22000/quản lý an toàn thực phẩm, GMP, HACCP, IFS, BRC, FSSC 22000, GlobalGAP, VietGAP, Organic...).
Ngành, lĩnh vực được hỗ trợ
Chương trình tập trung hỗ trợ doanh nghiệp trong một số ngành, lĩnh vực sau:
1. Công nghiệp chế biến, chế tạo; công nghiệp hỗ trợ; các ngành sản xuất sản phẩm công nghiệp chủ lực quốc gia.
2. Nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn, chế biến sâu nông, lâm, thủy hải sản và thực phẩm.
3. Khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, sản xuất công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, công nghệ số.
4. Chuyển đổi xanh, kinh doanh bền vững.
Tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp tiên phong tham gia Chương trình
Doanh nghiệp tiên phong hoạt động trong các ngành, lĩnh vực quy định tại khoản 4 Mục I Điều 1 Quyết định này được lựa chọn tham gia Chương trình khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau đây:
Về pháp lý: Là doanh nghiệp Việt Nam và có thời gian hoạt động tối thiểu 03 năm liên tục; chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật, không trong thời gian bị áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Về khả năng tăng trưởng: Trong 05 năm gần nhất doanh nghiệp có 02 năm lợi nhuận dương, hoặc doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng mới, hoặc mở rộng cơ sở sản xuất kinh doanh, hoặc đầu tư đổi mới công nghệ để tăng năng suất, năng lực sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ.
Về khả năng phát triển sản phẩm: Có sản phẩm đổi mới sáng tạo, hoặc sở hữu công nghệ lõi, hoặc có chứng nhận, giải thưởng quốc gia, quốc tế có uy tín về đổi mới sáng tạo, áp dụng công nghệ cao, đặc thù khác biệt so với thị trường hiện có hoặc có sản phẩm, dịch vụ xuất khẩu hoặc thay thế hàng nhập khẩu, góp phần nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.
Về chiến lược phát triển: Có định hướng chiến lược phát triển rõ ràng, cam kết phát triển bền vững, dài hạn; thực hiện đầy đủ trách nhiệm xã hội, bảo đảm minh bạch trong quản trị và tuân thủ pháp luật; đang áp dụng một phần hoặc đầy đủ các tiêu chuẩn, quy trình quản trị tiên tiến và/hoặc các tiêu chuẩn về phát triển bền vững và/hoặc tiêu chuẩn phát triển ngành, lĩnh vực.
Ngoài tiêu chí chung, Chương trình còn đặt ra tiêu chí cụ thể theo từng nhóm ngành, lĩnh vực: Quy định tại Phụ lục 1 kèm theo Quyết định này.
Nguyên tắc và phương thức hỗ trợ
Hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với khả năng cân đối của ngân sách nhà nước, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả, không chồng chéo, trùng lặp với các nội dung, chương trình hỗ trợ hiện hành.
Doanh nghiệp nộp hồ sơ trước được hỗ trợ trước, ưu tiên các doanh nghiệp tiên phong do phụ nữ làm chủ, doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ, sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật, doanh nghiệp xã hội, doanh nghiệp kinh doanh bao trùm. Doanh nghiệp được hỗ trợ phải tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật tại thời điểm xét duyệt hồ sơ và trong suốt thời gian thụ hưởng chính sách. Chỉ hỗ trợ các doanh nghiệp cam kết đối ứng nguồn lực thực hiện và triển khai các hoạt động hỗ trợ theo lộ trình cụ thể.
Đơn giản tối đa quy trình, thủ tục hỗ trợ cho doanh nghiệp; giấy tờ, thủ tục liên quan đến doanh nghiệp tiên phong được thực hiện trực tuyến, bảo đảm minh bạch, hiệu quả, trừ trường hợp thông tin không được công khai theo quy định pháp luật chuyên ngành, ứng dụng công nghệ thông tin trong triển khai, quản lý, giám sát thực hiện Chương trình.
Tại cùng một thời điểm với cùng một nội dung hỗ trợ, doanh nghiệp tiên phong chỉ được nộp hồ sơ đề xuất hỗ trợ tại một cơ quan, tổ chức hỗ trợ. Trong thời hạn được công nhận là doanh nghiệp tiên phong, doanh nghiệp được hỗ trợ các nội dung quy định tại khoản 1, 2, 3, 4, 6 Mục II Điều 1 Quyết định này. Riêng nội dung hỗ trợ quy định tại khoản 5 Mục II Điều 1 Quyết định này, mỗi doanh nghiệp tiên phong được hỗ trợ tối đa 2 năm liên tiếp với các nội dung không trùng lặp.
Phương thức hỗ trợ: Căn cứ nhiệm vụ được giao và dự toán ngân sách được bố trí trong năm tài chính, cơ quan, tổ chức hỗ trợ lựa chọn thực hiện các hoạt động hỗ trợ tăng cường năng lực cho doanh nghiệp tiên phong thông qua Thẻ hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong hoặc thông qua trực tiếp thực hiện hoặc lựa chọn bên cung cấp dịch vụ theo quy định của pháp luật về đấu thầu. Phương thức hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong được quy định chi tiết tại khoản 2 Mục III Điều 1 Quyết định này.
Nội dung hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong
1. Hỗ trợ thủ tục đầu tư, hải quan, niêm yết trên thị trường chứng khoán.
2. Hỗ trợ thử nghiệm, kiểm định sản phẩm và đặt hàng, mua sắm các sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp tiên phong.
3. Hỗ trợ tài chính, tín dụng.
4. Hỗ trợ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh doanh hiệu quả, tuần hoàn.
5. Hỗ trợ tăng cường năng lực cho doanh nghiệp tiên phong.
6. Hỗ trợ về xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu, phát triển thị trường.
Ngọc An
