Những tháng cuối năm luôn là thời điểm nhu cầu mua sắm, tiêu dùng của người dân tăng cao, đặc biệt trong dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán. Đây cũng là thời điểm các hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái và hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ có nguy cơ diễn biến phức tạp, với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Trước tình hình đó, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Phú Thọ triển khai đợt cao điểm đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả những tháng cuối năm 2026, dịp Tết Nguyên đán Đinh Mùi năm 2027, nhằm chủ động kiểm soát thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và góp phần giữ ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.

Càng gần tết, sức mua của người dân đối với các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, thực phẩm, bánh kẹo, đồ uống, quần áo, mỹ phẩm, đồ gia dụng và các sản phẩm có thương hiệu càng tăng. Lợi dụng nhu cầu này, một số tổ chức, cá nhân có thể tìm cách đưa hàng nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ vào lưu thông; trà trộn hàng vi phạm với hàng hóa hợp pháp để tiêu thụ, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát. Đáng chú ý, cùng với phương thức kinh doanh truyền thống, hoạt động mua bán qua các sàn thương mại điện tử, website và mạng xã hội đang tạo thêm không gian để các đối tượng lợi dụng quảng cáo sai sự thật, giả mạo nhãn hiệu, xuất xứ sản phẩm, thậm chí sử dụng hình thức livestream để tiếp cận người mua và tiêu thụ hàng vi phạm.
Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế cho doanh nghiệp làm ăn chân chính, ảnh hưởng đến môi trường cạnh tranh lành mạnh mà còn tiềm ẩn nguy cơ trực tiếp đối với sức khỏe, quyền lợi và niềm tin của người tiêu dùng. Đặc biệt, đối với thực phẩm, hàng hóa liên quan trực tiếp đến sức khỏe, việc sử dụng sản phẩm không bảo đảm chất lượng, quá hạn sử dụng, không qua kiểm dịch hoặc không đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm có thể dẫn đến những hậu quả khó lường. Vì vậy, việc triển khai đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường trong giai đoạn này có ý nghĩa quan trọng, không chỉ nhằm phát hiện, xử lý vi phạm mà còn góp phần phòng ngừa, ngăn chặn các nguy cơ ngay từ cơ sở.
Theo kế hoạch, từ nay đến hết quý I/2027, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh cùng các sở, ngành, đơn vị liên quan sẽ tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm tra, kiểm soát thị trường trên địa bàn. Mục tiêu trọng tâm là tiếp tục thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh về đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới; đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các sở, ngành, thành viên Ban Chỉ đạo, UBND các xã, phường và lực lượng chức năng. Qua đó, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi kinh doanh hàng nhập lậu, hàng giả, gian lận thương mại và vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.
Một trong những nội dung được chú trọng là kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các lực lượng chức năng sẽ tập trung rà soát giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh, giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh và việc thực hiện các điều kiện kinh doanh theo quy định. Cùng với đó là kiểm tra việc kê khai, đăng ký, niêm yết giá và bán hàng theo giá niêm yết, nhất là đối với những mặt hàng thuộc danh mục bình ổn giá. Việc kiểm tra hóa đơn, chứng từ và tài liệu chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hợp pháp của hàng hóa cũng được tăng cường nhằm ngăn chặn tình trạng hợp thức hóa hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc để đưa vào lưu thông.
Công tác kiểm soát còn tập trung vào hoạt động cân, đong, đo, đếm, đóng gói và chất lượng hàng hóa tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Đây là những khâu dễ phát sinh hành vi gian lận nếu thiếu sự giám sát chặt chẽ, nhất là trong thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao. Các hành vi lợi dụng việc đóng gói, thay đổi quy cách sản phẩm, gian lận khối lượng, tăng giá bất hợp lý hoặc bán hàng không đúng chất lượng công bố sẽ được chú ý kiểm tra, xử lý. Đặc biệt, lực lượng chức năng sẽ chủ động phát hiện các dấu hiệu đầu cơ, găm hàng, ép giá, tăng giá bất hợp lý và hành vi lợi dụng thiên tai, dịch bệnh để trục lợi, gây ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng, kế hoạch đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, hàng quá hạn sử dụng hoặc không qua kiểm dịch theo quy định. Các hành vi mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép hàng cấm cũng thuộc diện kiểm soát. Bên cạnh đó, những thủ đoạn gian lận trong hoạt động xuất nhập khẩu như lợi dụng hình thức chuyển cửa khẩu, tạm nhập, tái xuất, quá cảnh; khai báo sai số lượng, tên hàng, mã số hàng hóa (mã HS); gian lận định mức nguyên phụ liệu, lợi dụng chính sách ưu đãi thuế giá trị gia tăng, chuyển giá và vi phạm nghĩa vụ thuế sẽ được các đơn vị liên quan tập trung kiểm tra theo chức năng, nhiệm vụ.
Về mặt hàng, đợt cao điểm ưu tiên kiểm tra, xử lý tình trạng vận chuyển hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng không bảo đảm chất lượng, đặc biệt là các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống kinh tế - xã hội và sức khỏe Nhân dân. Các nhóm hàng có nguy cơ cao về sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu, giả mạo nguồn gốc, xuất xứ, nhãn hàng hóa và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng được tăng cường giám sát. Trong đó, cần chú trọng các mặt hàng tiêu dùng có thương hiệu, được thị trường ưa chuộng và có sức tiêu thụ lớn trong dịp cuối năm, Tết Nguyên đán.
Đáng chú ý, hoạt động kinh doanh trên môi trường số sẽ là một trọng tâm kiểm tra. Các sàn thương mại điện tử, website bán hàng trực tuyến, mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok, YouTube và các hình thức livestream bán hàng đều thuộc phạm vi kiểm soát khi có dấu hiệu vi phạm. Đối tượng kiểm tra không chỉ là các tổ chức, cá nhân trực tiếp sản xuất, kinh doanh mà còn bao gồm các đơn vị tham gia hoạt động xuất nhập khẩu, trung tâm thương mại, siêu thị, kho hàng, điểm tập kết, trung chuyển và phương tiện vận chuyển hàng hóa có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Việc mở rộng phạm vi kiểm tra sang các nền tảng trực tuyến cho thấy yêu cầu quản lý thị trường phải theo sát sự thay đổi của phương thức kinh doanh, không để môi trường mạng trở thành nơi tiêu thụ hàng giả, hàng nhập lậu và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Để kế hoạch đạt hiệu quả thực chất, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị và lực lượng chức năng triển khai nhiệm vụ đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm; chủ động quản lý chặt chẽ hoạt động sản xuất, kinh doanh theo lĩnh vực và địa bàn được phân công, bảo đảm đúng quy định pháp luật. Sự phối hợp giữa các lực lượng cần được duy trì thường xuyên, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót địa bàn, lĩnh vực quản lý. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, các đơn vị phải kịp thời kiểm tra, xác minh và xử lý nghiêm theo thẩm quyền, đồng thời chú trọng phát hiện, triệt phá các tụ điểm tập kết, cất giấu và buôn bán hàng nhập lậu, hàng giả.
Cùng với hoạt động kiểm tra, xử lý, công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả cần được đẩy mạnh. Ban Chỉ đạo 389 tỉnh cũng yêu cầu tăng cường vận động cán bộ, công chức, chiến sĩ và người lao động trong các cơ quan, đơn vị không tham gia, tiếp tay, bao che hoặc bảo kê cho các hoạt động vi phạm. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao trách nhiệm công vụ, giữ vững kỷ luật, kỷ cương và xây dựng môi trường thực thi pháp luật minh bạch, nghiêm túc.
Về phía người tiêu dùng, việc chủ động nâng cao cảnh giác cũng góp phần quan trọng vào hiệu quả của đợt cao điểm. Người dân nên lựa chọn hàng hóa tại các cơ sở kinh doanh có địa chỉ rõ ràng, quan tâm đến nhãn mác, hạn sử dụng, thông tin về nguồn gốc xuất xứ và hóa đơn, chứng từ khi cần thiết; thận trọng với những sản phẩm được quảng cáo có công dụng bất thường hoặc bán với mức giá thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung, nhất là trên các nền tảng mạng xã hội. Khi phát hiện dấu hiệu kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc hoặc vi phạm an toàn thực phẩm, người dân cần chủ động phản ánh đến cơ quan chức năng để kịp thời kiểm tra, xử lý.
Đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả những tháng cuối năm 2026, dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi năm 2027 không chỉ là nhiệm vụ của riêng các lực lượng chức năng mà cần có sự tham gia, phối hợp của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Với việc triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp, tăng cường kiểm tra có trọng tâm, xử lý nghiêm vi phạm và nâng cao ý thức tiêu dùng, tỉnh hướng tới mục tiêu giữ ổn định thị trường, bảo đảm nguồn cung hàng hóa, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh chân chính hoạt động lành mạnh, góp phần để Nhân dân đón Tết Đinh Mùi năm 2027 an toàn, tiết kiệm và vui tươi.
Thanh Long