1. Iran tuyên bố muốn chấm dứt "hoàn toàn" và "toàn diện" xung đột
Tổng thống Masoud Pezeshkian ngày 26/3 khẳng định, Iran mong muốn “chấm dứt hoàn toàn” cuộc xung đột hiện nay với Mỹ và Israel, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu bảo đảm an ninh và ổn định tại khu vực Tây Á.
Thông điệp trên được đưa ra trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim. Trong đó, Tổng thống Pezeshkian cho biết Tehran theo đuổi giải pháp kết thúc chiến tranh một cách toàn diện, đi kèm với các bảo đảm về hòa bình lâu dài trong khu vực. Ông Pezeshkian đồng thời đánh giá cao lập trường của Malaysia trong việc lên án các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Iran, coi đây là sự ủng hộ có nguyên tắc đối với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nước này. Về phần mình, Thủ tướng Malaysia bày tỏ chia sẻ với Iran trước những thiệt hại do xung đột gây ra, đồng thời nhấn mạnh lập trường phản đối mọi hành động vi phạm chủ quyền quốc gia. Nhà lãnh đạo Malaysia cũng kêu gọi cần có các bảo đảm quốc tế nhằm ngăn chặn việc tái diễn các cuộc tấn công trong tương lai. Truyền thông Malaysia cho biết Thủ tướng Anwar Ibrahim đã cảm ơn Iran vì đã hỗ trợ để các tàu chở dầu của Malaysia có thể đi qua eo biển Hormuz an toàn trong bối cảnh căng thẳng leo thang. Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran ngày 26/3 đưa tin hiện có hơn 350 tàu đang chờ sự cho phép của Tehran để được di chuyển qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh cuộc đối đầu giữa Mỹ và Israel với Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Những con tàu nêu trên đã được lệnh ngắt nguồn hệ thống và giữ nguyên vị trí. Trong số này có 25 siêu tàu chở dầu, 200 tàu chở dầu cùng 70 tàu chở khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và khí nén (CNG). Iran cho biết bất kỳ tàu thuyền nào đi qua eo biển Hormuz đều phải phối hợp đầy đủ với các cơ quan quản lý hàng hải của nước này.
2. Trung Quốc trả đũa các cuộc điều tra thương mại của Mỹ
Ngày 27/3, Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố khởi động các cuộc điều tra về rào cản thương mại đối với các hành động và biện pháp của Mỹ gây tổn hại đến chuỗi sản xuất và hoạt động cung ứng toàn cầu, cũng như cản trở buôn bán các sản phẩm xanh.
Tuyên bố của Bộ Thương mại Trung Quốc phản đối việc Washington đã khởi động 2 cuộc điều tra đối với Trung Quốc và hàng chục nền kinh tế khác với lý do "dư thừa năng lực sản xuất". Theo đó, để bảo vệ lợi ích của các ngành công nghiệp liên quan ở Trung Quốc, Bộ Thương mại khởi động 2 cuộc điều tra theo Luật Ngoại thương và các quy định về điều tra rào cản thương mại quốc tế. Bộ tuyên bố sẽ có các biện pháp tương ứng dựa trên kết quả điều tra. Trước đó, ngày 11 và 12/3, Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo khởi động các cuộc điều tra thương mại mới đối với Trung Quốc, Mexico, Liên minh châu Âu (EU) và hàng chục nền kinh tế khác theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc áp thuế quan mới thay thế thuế quan đối ứng đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ vào tháng trước. Theo Mục 301, Chính phủ Mỹ có thể áp thuế quan với hàng hóa nhập khẩu từ những quốc gia bị cho là có hành vi thương mại không công bằng. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho rằng, một số đối tác thương mại chủ chốt của Mỹ vẫn duy trì năng lực sản xuất vượt xa tín hiệu từ nhu cầu trong nước và toàn cầu, khiến Mỹ bị thặng dư thương mại lớn dai dẳng nhiều năm.
Quan hệ kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc trải qua năm đầy sóng gió kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức nhiệm kỳ 2. Việc Washington liên tiếp áp thuế nhập khẩu mới châm ngòi cho động thái trả đũa từ Bắc Kinh. Có thời điểm, hai bên áp mức thuế lên tới 3 chữ số lên hàng hóa của nhau. Căng thẳng sau đó lắng dịu khi hai nước cùng giảm thuế sau các vòng đàm phán thương mại. Hiện thuế nhập khẩu của Mỹ với hàng hóa Trung Quốc đang ở mức chung là 10% nhưng thuế áp theo từng ngành hàng như nhôm, thép, xe hơi vẫn được giữ nguyên ở mức 10 - 50%.
3. Mỹ muốn đối thoại với Nga về vũ khí hạt nhân thế hệ mới
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách kiểm soát vũ khí và an ninh quốc tế Thomas DiNanno cho biết, Mỹ vẫn duy trì kênh đối thoại chiến lược với Nga và có kế hoạch thảo luận với Nga về các hệ thống vũ khí hạt nhân thế hệ mới.
Thông điệp trên được đưa ra trong bối cảnh Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) giữa hai nước đã hết hiệu lực vào ngày 5/2/2026. Phát biểu tại phiên điều trần của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ ngày 24/3, ông DiNanno nêu rõ, Mỹ muốn thảo luận trực tiếp với Nga về các loại vũ khí nằm ngoài khuôn khổ New START, như tên lửa hành trình chiến lược chạy bằng năng lượng hạt nhân Burevestnik và ngư lôi hạt nhân Poseidon. Ông khẳng định Mỹ không đóng bất kỳ kênh đối thoại chiến lược nào với Nga, đồng thời mở cửa khả năng hợp tác đa phương; trong tương lai, Mỹ, Nga và Trung Quốc có thể phối hợp giám sát kho vũ khí hạt nhân toàn cầu thông qua cơ chế P5, gồm tất cả các quốc gia sở hữu hạt nhân (Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp), nhằm tăng hiệu quả kiểm soát và minh bạch hóa hoạt động vũ khí hạt nhân. Về chương trình thử nghiệm hạt nhân, ông DiNanno cho biết Mỹ chưa định hình chi tiết kế hoạch thử nghiệm nếu quyết định khôi phục chương trình này.
Tổ hợp tên lửa hạt nhân trên mặt đất Topol-M của Nga.
Tại cuộc họp Hội đồng An ninh tháng 9/2025, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Moscow sẵn sàng tiếp tục tuân thủ các giới hạn định lượng của hiệp ước thêm một năm sau khi hết hạn, với điều kiện Washington cũng làm điều tương tự. Tuy nhiên, theo phía Nga, đến nay Mỹ vẫn chưa có động thái cụ thể nào nhằm đáp lại đề xuất này. Cuối tháng 10/2025, Tổng thống Vladimir Putin thông báo Nga đã thử nghiệm thành công hai loại vũ khí hạt nhân thế hệ mới, khẳng định những vũ khí này đóng vai trò bảo đảm cân bằng chiến lược, an ninh quốc gia cũng như vị thế toàn cầu của Nga trong nhiều thập kỷ tới.
Hoàng Dũng (tổng hợp và biên tập)
