Một buổi sáng đầu tháng 6, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Yên Lạc, người dân đến thực hiện các thủ tục về hộ tịch, chứng thực, đất đai khá đông nhưng không còn cảnh chờ đợi kéo dài như nhiều người từng lo ngại khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp mới đi vào vận hành. Hồ sơ được tiếp nhận, số hóa ngay tại quầy giao dịch, luân chuyển trên môi trường điện tử và theo dõi tiến độ xử lý bằng phần mềm chuyên dụng. Những hình ảnh ấy đang phản ánh rõ nét sự thay đổi trong hoạt động của chính quyền cơ sở sau một năm thực hiện chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về sắp xếp tổ chức bộ máy.
Đồng chí Lại Hữu Tuyển, Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Yên Lạc, Chủ trì Hội nghị (Ảnh: VPĐU xã Yên Lạc)
Sau một năm kể từ ngày chính thức đi vào hoạt động, bộ máy mới của xã Yên Lạc đã từng bước ổn định, bảo đảm hoạt động thông suốt từ cấp ủy, chính quyền đến MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội. Không chỉ tinh gọn hơn về tổ chức, mô hình mới còn tạo động lực thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ Nhân dân.
Những con số sau một năm vận hành đã phần nào phản ánh hiệu quả bước đầu của mô hình mới: 47 tổ chức đảng với 1.652 đảng viên hoạt động ổn định; gần 10 nghìn văn bản lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành được ban hành; 100% hồ sơ hành chính được số hóa; 69 công trình, dự án với tổng mức đầu tư hơn 951 tỷ đồng được quản lý, triển khai hiệu quả; tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 99,98%; khoảng 96% đơn thư thuộc thẩm quyền được giải quyết. Đằng sau những con số ấy là sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị trong quá trình chuyển đổi từ mô hình quản lý cũ sang phương thức quản trị hiện đại hơn, hiệu quả hơn.
Nhanh chóng ổn định bộ máy sau sắp xếp
Thực hiện Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính, xã Yên Lạc được thành lập trên cơ sở hợp nhất xã Bình Định, xã Đồng Cương và thị trấn Yên Lạc. Sau sáp nhập, xã có diện tích hơn 21,7km², dân số trên 40 nghìn người với 25 thôn dân cư, trở thành một trong những địa phương có quy mô dân số lớn của tỉnh.
Ngay từ những ngày đầu đi vào hoạt động, Ban Thường vụ Đảng ủy xã xác định nhiệm vụ trọng tâm là ổn định tổ chức, tư tưởng cán bộ, đảng viên và Nhân dân; đồng thời khẩn trương hoàn thiện các quy chế, quy định để bộ máy mới vận hành thông suốt.
Đảng bộ xã hiện có 47 tổ chức đảng trực thuộc với 1.652 đảng viên. Hệ thống tổ chức đảng từ xã đến cơ sở được kiện toàn đồng bộ, duy trì nền nếp sinh hoạt, bảo đảm vai trò lãnh đạo toàn diện trên các lĩnh vực.
Khối lượng công việc trong năm đầu tiên rất lớn. Toàn hệ thống chính trị đã ban hành 9.764 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành. Trong đó, Ban Thường vụ Đảng ủy ban hành 1.975 văn bản; HĐND xã ban hành 305 văn bản; UBND xã ban hành 7.237 văn bản; MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội ban hành 247 văn bản. Những con số này phản ánh cường độ hoạt động cao của bộ máy mới trong quá trình cụ thể hóa các chủ trương, chính sách vào thực tiễn địa phương.
Cùng với việc kiện toàn tổ chức, xã thực hiện bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ theo hướng phù hợp với vị trí việc làm và yêu cầu nhiệm vụ. Hiện địa phương có 29 cán bộ, công chức thuộc khối Đảng và đoàn thể; 36 công chức khối chính quyền; 431 viên chức và người lao động tại các đơn vị sự nghiệp công lập.
Hiệu quả từ bộ máy tinh gọn
Sau một năm vận hành, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp dần được thể hiện rõ trong thực tiễn.
Việc giảm cấp trung gian đã tạo điều kiện để nhiều công việc được giải quyết trực tiếp tại cơ sở, rút ngắn quy trình xử lý và nâng cao tính chủ động của cấp xã. Không chỉ được giao nhiều thẩm quyền hơn, chính quyền cơ sở cũng phải chịu trách nhiệm cao hơn trước Nhân dân về chất lượng phục vụ và hiệu quả quản lý.
Theo lãnh đạo xã Yên Lạc, thời gian đầu triển khai mô hình mới, áp lực công việc tăng lên đáng kể khi nhiều nhiệm vụ từ cấp huyện được chuyển giao về cấp xã. Tuy nhiên, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, bộ máy mới đã nhanh chóng thích ứng, bảo đảm mọi hoạt động được duy trì liên tục, không để ảnh hưởng đến người dân và doanh nghiệp.
Các đơn vị sự nghiệp công lập cũng được sắp xếp theo hướng tinh gọn và hiệu quả hơn. Ba trạm y tế trước đây được hợp nhất thành Trạm Y tế xã Yên Lạc. Hệ thống giáo dục tiếp tục được duy trì ổn định với 11 trường học, gồm 3 trường mầm non, 4 trường tiểu học và 4 trường THCS, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh trên địa bàn.
Hiệu quả quản trị còn được thể hiện qua công tác quản lý ngân sách và đầu tư công. Năm 2025, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 343 tỷ đồng, tổng chi ngân sách đạt 342 tỷ đồng, bảo đảm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội.
Địa phương hiện quản lý 69 công trình, dự án với tổng mức đầu tư hơn 951 tỷ đồng. Đáng chú ý, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 99,98%, thuộc nhóm rất cao, góp phần thúc đẩy phát triển hạ tầng và tạo động lực tăng trưởng cho địa phương.
Hội nghị triển khai sắp xếp thôn tại xã Yên Lạc (Ảnh: VPĐU xã Yên Lạc)
Bước chuyển mạnh mẽ trên hành trình xây dựng chính quyền số
Một trong những dấu ấn nổi bật nhất sau một năm vận hành mô hình mới ở Yên Lạc là kết quả chuyển đổi số.
Xác định chuyển đổi số là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị, địa phương đã tập trung đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong mọi hoạt động quản lý, điều hành.
Hiện xã đang khai thác 36 hệ thống phần mềm dùng chung phục vụ công tác quản lý nhà nước và giải quyết thủ tục hành chính. Toàn bộ cán bộ, công chức được trang bị máy tính làm việc; tỷ lệ văn bản trao đổi điện tử đạt trên 98%; tỷ lệ văn bản ký số đạt 100% đối với các văn bản không thuộc danh mục bí mật nhà nước.
Đặc biệt, từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/4/2026, xã đã thực hiện số hóa 6.810 hồ sơ đầu vào và 6.799 hồ sơ đầu ra, đạt tỷ lệ 100%. Đây là kết quả nổi bật trong bối cảnh nhiều địa phương vẫn đang từng bước hoàn thiện quy trình số hóa hồ sơ hành chính.
Song song với đó, toàn bộ 467 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đã được cập nhật đầy đủ thông tin vào cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, đạt tỷ lệ 100%.
Việc số hóa hồ sơ không chỉ giúp giảm áp lực lưu trữ giấy tờ mà còn nâng cao khả năng tra cứu, theo dõi, giám sát quá trình xử lý công việc. Người dân có thể tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn; cán bộ giảm thời gian xử lý thủ tục; chính quyền nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, hệ thống wifi công cộng tốc độ cao và các trang thiết bị hiện đại được đầu tư đồng bộ, hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Hai phòng họp trực tuyến được đưa vào sử dụng hiệu quả, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao chất lượng chỉ đạo, điều hành.
Lấy người dân làm trung tâm phục vụ
Hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp cuối cùng được đo bằng mức độ hài lòng của người dân.
Sau một năm vận hành, nhiều người dân trên địa bàn đánh giá việc giải quyết thủ tục hành chính thuận lợi hơn trước. Các quy trình được công khai, minh bạch; nhiều thủ tục được giải quyết ngay tại xã, giảm thời gian đi lại và chi phí thực hiện.
Cùng với cải cách hành chính, công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư được duy trì nền nếp và hiệu quả. Trong 10 tháng đầu vận hành mô hình mới, Bí thư Đảng ủy xã thực hiện 20 ngày tiếp công dân định kỳ; Chủ tịch UBND xã thực hiện 37 ngày tiếp công dân, gồm 36 ngày định kỳ và 1 ngày đột xuất, tiếp nhận 109 lượt công dân với 54 vụ việc.
Toàn xã đã tiếp nhận 114 đơn thư các loại. Trong số 96 vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết có 1 vụ khiếu nại, 2 vụ tố cáo và 93 kiến nghị, phản ánh. Đến nay, khoảng 96% số vụ việc đã được giải quyết dứt điểm.
Điều đáng ghi nhận là trên địa bàn không phát sinh điểm nóng, không có vụ việc phức tạp kéo dài gây mất ổn định an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Các vấn đề phát sinh đều được tiếp nhận, xử lý kịp thời ngay từ cơ sở.
Nhiều mô hình sáng tạo cũng được triển khai nhằm tăng cường tương tác giữa chính quyền với người dân như mô hình “Hỏi - Đáp dịch vụ công”, xây dựng video hướng dẫn dịch vụ công trực tuyến, thành lập các nhóm Zalo kết nối lãnh đạo xã với bí thư chi bộ, trưởng thôn.
Bên cạnh đó, việc hỗ trợ các hộ sản xuất ứng dụng mạng xã hội để quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ và số hóa các di tích lịch sử trên địa bàn đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số ngay từ cơ sở.
Tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới
Một năm chưa phải là khoảng thời gian dài để đánh giá toàn diện hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Tuy nhiên, những kết quả đạt được ở Yên Lạc cho thấy chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy gắn với phân cấp, phân quyền và đẩy mạnh chuyển đổi số đang phát huy hiệu quả rõ nét.
Từ một bộ máy được tổ chức theo hướng tinh gọn hơn, địa phương đã từng bước xây dựng phương thức quản trị hiện đại hơn; từ những quy trình xử lý công việc chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy, nay nhiều hoạt động đã được thực hiện trên môi trường số; từ yêu cầu phục vụ người dân, chính quyền cơ sở đang từng bước chuyển sang tư duy lấy người dân làm trung tâm.
Phía trước vẫn còn nhiều nhiệm vụ đặt ra khi yêu cầu chuyển đổi số ngày càng cao, khối lượng công việc ngày càng lớn và kỳ vọng của người dân đối với chính quyền cơ sở ngày càng nhiều hơn. Song với nền tảng đã được tạo dựng trong năm đầu tiên vận hành, Yên Lạc đang có những bước đi vững chắc trên hành trình xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.
Tiến Đức
