Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Trung tâm Phục vụ Hành chính công xã Phùng Nguyên (Nguồn: Internet)
Sau 1 năm triển khai mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khẳng định chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới; là quyết sách chiến lược, mang tính cách mạng sâu sắc trong đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, tổ chức quyền lực nhà nước và quản trị quốc gia hiện đại.
Thực tiễn sinh động đã chứng minh mô hình mới không chỉ khắc phục căn bản những bất cập của mô hình cũ, mà còn tạo chuyển biến rõ nét, thực chất trong tổ chức và hoạt động của toàn hệ thống chính trị; rút ngắn "khoảng cách" từ Trung ương đến cơ sở; chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển; gắn phân cấp, phân quyền với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình; phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương, cơ sở; xây dựng nền hành chính phục vụ Nhân dân, gần dân, sát dân, vì Nhân dân. Năng lực quản trị quốc gia đã được nâng lên một bước quan trọng, bộ máy hoạt động thông suốt, ổn định, không để gián đoạn công việc, không để khoảng trống pháp lý. Qua đó, góp phần củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với chủ trương đổi mới của Đảng; đồng thời tạo nền tảng thể chế, tổ chức và quản trị để triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, góp phần hiện thực hoá hai mục tiêu 100 năm của đất nước.
Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình vận hành mô hình mới vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập về thể chế, phân cấp, phân quyền, phân bổ nguồn lực, chất lượng đội ngũ cán bộ, chuyển đổi số và năng lực tổ chức thực hiện, nhất là ở cấp xã. Đây là những vấn đề tất yếu phát sinh trong quá trình chuyển đổi mô hình, không làm thay đổi tính đúng đắn và hiệu quả của chủ trương đổi mới tổ chức bộ máy, cần tiếp tục được rà soát, khắc phục, hoàn thiện.
Trong giai đoạn tới, cần tiếp tục "tinh chỉnh" để hoàn thiện tổ chức bộ máy bên trong; đồng thời chuyển mạnh trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực quản trị quốc gia, năng lực kiến tạo phát triển và hiệu quả phục vụ Nhân dân; bảo đảm hệ thống chính trị đủ năng lực tổ chức thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Ban Chấp hành Trung ương Đảng yêu cầu các cấp uỷ, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tiếp tục thực hiện tốt các nghị quyết, kết luận liên quan của Trung ương, đồng thời tập trung triển khai thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau:
Một là, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng đối với hệ thống chính trị và xã hội.
Hai là, hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực.
Ba là, hoàn thiện mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và cơ chế vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp.
Bốn là, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới.
Năm là, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá và phát huy trách nhiệm người đứng đầu.
Sáu là, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân.
Bảy là, xử lý hiệu quả tài sản công, hồ sơ lưu trữ và bảo đảm nguồn lực cho cơ sở.
Tám là, lấy chuyển đổi số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo làm phương thức đột phá trong vận hành mô hình mới.
Ban Chấp hành Trung ương giao Bộ Chính trị, Ban Bí thư chỉ đạo:
Đảng uỷ Quốc hội, Đảng uỷ Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, phân cấp, phân quyền và cơ chế vận hành của hệ thống hành chính nhà nước từ Trung ương đến cấp xã; ưu tiên xử lý dứt điểm các quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn hoặc không còn phù hợp với tổ chức bộ máy mới.
Đảng uỷ Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo Chính phủ, các cơ quan, bộ, ngành liên quan: (i) Đẩy nhanh tiến độ rà soát, ban hành các văn bản pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành nhằm tháo gỡ dứt điểm, kịp thời điểm nghẽn về thể chế cho địa phương. (ii) Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, quy trình xử lý công việc liên thông; thiết lập, đưa vào vận hành nền tảng dữ liệu số quốc gia dùng chung phục vụ công tác điều hành, quản trị và giám sát. (iii) Tiếp tục rà soát, đánh giá tình hình hoạt động chính quyền cấp xã; nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt để tạo không gian phát triển mới; mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu gắn với mục tiêu xây dựng cấp xã thực sự trở thành trung tâm vận hành mới ở cơ sở. (iv) Tiếp tục sắp xếp tinh gọn các đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước; chỉ đạo xử lý dứt điểm, hiệu quả tài sản công, trụ sở dôi dư, hồ sơ lưu trữ; ưu tiên phân bổ nguồn lực cho cấp cơ sở và đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực quản trị quốc gia, quản trị địa phương.
Ban Tổ chức Trung ương tham mưu hoàn thiện, ban hành Quy định về thi hành Điều lệ Đảng (thay thế Quy định số 20-QĐ/TW, ngày 08/4/2026); rà soát, sửa đổi bổ sung các quy định, hướng dẫn có liên quan bảo đảm thống nhất, đồng bộ với Quy định thi hành Điều lệ Đảng, phù hợp với chủ trương thí điểm mô hình tổ chức đảng trong giai đoạn mới.
Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan: (i) Chỉ đạo công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng nhằm tạo sự thống nhất về nhận thức và đồng thuận cao trong toàn Đảng, toàn dân về chủ trương hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp. Định hướng các cơ quan báo chí, xuất bản, truyền thông tăng cường lan toả những mô hình hay, cách làm đột phá; chủ động đấu tranh, phản bác kịp thời các thông tin sai trái, luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch. (ii) Tổ chức bàn giao chức năng, nhiệm vụ tham mưu về công tác dân vận cho Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương. (iii) Xây dựng Đề án chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Ban Tuyên giáo Trung ương trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương: (i) Tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ tham mưu về công tác dân vận từ Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương. (ii) Xây dựng Đề án chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. (ii) Khẩn trương đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở, phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội đối với hiệu quả vận hành của mô hình bộ máy chính quyền các cấp.
Các cấp uỷ, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị từ Trung ương đến cơ sở lãnh đạo, chỉ đạo, rà soát xây dựng chương trình, kế hoạch hành động cụ the trình cấp có thẩm quyền quyết định để thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp theo Kết luận của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Các cấp uỷ trực thuộc Trung ương, các cơ quan, đơn vị, tổ chức ở Trung ương tiếp tục rà soát, tham mưu sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành quy định về chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, mối quan hệ công tác và cơ cấu tổ chức bên trong, bảo đảm tinh gọn, không chồng chéo, không bỏ sót nhiệm vụ; thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực, đánh giá cán bộ gắn với vị trí việc làm và sản phẩm, kết quả đầu ra cụ thể, bảo đảm bộ máy hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Các tỉnh uỷ, thành uỷ trực thuộc Trung ương tập trung lãnh đạo, chỉ đạo: (i) Sắp xếp, kiện toàn đội ngũ cán bộ, hoàn thiện vị trí việc làm; đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; làm tốt công tác chính trị, tư tưởng, quan tâm giải quyết chế độ, chính sách, điều kiện làm việc để cán bộ cấp xã yên tâm công tác, gắn bó với cơ sở. (ii) Căn cứ tình hình thực tế của địa bàn, yêu cầu quản lý, phục vụ Nhân dân và định hướng phát triển trong từng thời kỳ, chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành; trên cơ sở các tiêu chí, nguyên tắc, điều kiện và quy trình do Trung ương quy định, xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết, bảo đảm khoa học, thận trọng, tạo đồng thuận xã hội, không gây xáo trộn, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Chủ động lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc phát sinh tại địa phương; đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về hiệu lực, hiệu quả vận hành mô hình mới tại địa phương.
Ban Tổ chức Trung ương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Kết luận này, định kỳ báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
(Xem toàn văn Kết luận 76-KL/TW tại đây).
Ngọc An
