1. Nga tổ chức Lễ duyệt binh kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại
Sáng 9/5 theo giờ Moscow, Nga long trọng tổ chức Lễ duyệt binh kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (9-5-1945 / 9-5-2026) trên Quảng trường Đỏ ở thủ đô Moscow. Năm nay, Lễ duyệt binh được tổ chức với quy mô thu gọn. Phần nghi lễ vẫn diễn ra như mọi năm với trọng tâm là bài phát biểu của Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Quang cảnh Lễ duyệt binh kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, ngày 9-5-2025
Lễ duyệt binh năm 2026 tại Moscow không có phần trình diễn khí tài quân sự trên mặt đất. Các khối tham gia duyệt binh bao gồm các quân nhân từ các trường đại học thuộc mọi chuyên ngành và các quân chủng. Phần trình diễn trên không gồm máy bay của các đội bay biểu diễn nhào lộn, máy bay tấn công Su-25 tô điểm bầu trời thủ đô bằng 3 màu của quốc kỳ Nga.
Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại được tổ chức long trọng vào ngày 9/5 hằng năm tại Moscow và khắp nước Nga. Đây là ngày lễ quan trọng và thiêng liêng đối với người dân Nga, gợi nhớ những ký ức về chủ nghĩa anh hùng và tinh thần đoàn kết của nhân dân Liên Xô trước đây, nước Nga ngày nay; là dịp tri ân các anh hùng, cựu chiến binh và những người lao động đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc. Lễ duyệt binh sẽ được truyền hình trực tiếp trên các kênh truyền hình như Kênh 1, Rossiya-1 và Zvezda.
2. Nga ưu tiên đạt mục tiêu tại Ukraine thông qua thỏa thuận hòa bình
Ngày 4/5, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, Nga ưu tiên đạt được các mục tiêu trong “chiến dịch quân sự đặc biệt” tại Ukraine thông qua một thỏa thuận hòa bình; song nếu Ukraine không sẵn sàng đàm phán, Moskva sẽ tiếp tục chiến dịch để buộc Kiev phải tham gia đối thoại.
Phát biểu của ông Peskov được đưa ra sau cuộc điện đàm kéo dài hơn 90 phút giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Cuộc trao đổi diễn ra “thẳng thắn và thực chất”. Phía Nga cho rằng hai nhà lãnh đạo có một số điểm tương đồng trong cách nhìn về chính quyền Kiev, đồng thời cáo buộc Ukraine đang kéo dài xung đột dưới tác động từ các nước châu Âu. Cùng ngày, Đại sứ lưu động của Bộ Ngoại giao Nga Rodion Miroshnik cho rằng Ukraine chưa sẵn sàng cho hòa bình và tiếp tục gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu dân sự tại Nga. Về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết đã chỉ đạo các đại diện liên hệ với phía Mỹ để làm rõ đề xuất ngừng bắn ngắn hạn của Nga, đồng thời nhấn mạnh Kiev ủng hộ một lệnh ngừng bắn dài hạn, đi kèm các bảo đảm an ninh đáng tin cậy và một nền hòa bình bền vững.
3. Tổng thống Mỹ đưa ra tối hậu thư đối với Iran
Ngày 6/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran chấp nhận thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột, nếu không sẽ đối mặt với các cuộc oanh kích "dữ dội hơn" từ phía Mỹ.
Ông Trump nêu rõ: “Giả sử Iran đồng ý với những gì đã được thống nhất, dù đó có thể là một giả định lớn, thì chiến dịch Epic Fury sẽ kết thúc”. Tổng thống Mỹ đồng thời cảnh báo nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận, Washington sẽ nối lại các đợt không kích “với mức độ và cường độ cao hơn nhiều so với trước đây”. Ông Trump cho rằng, vẫn còn “quá sớm” để bắt đầu lên kế hoạch cho các cuộc đàm phán ngừng bắn trực tiếp với Iran, trong bối cảnh xuất hiện các thông tin cho rằng hai bên đang tiến gần tới một thỏa thuận về mở cửa eo biển Hormuz và chấm dứt xung đột. Cùng ngày, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố, nước này sẽ đảm bảo hoạt động hàng hải ổn định qua eo biển Hormuz nếu không còn các mối đe dọa nhằm vào Tehran. IRGC cũng cảm ơn các chủ tàu và thuyền trưởng tại Vịnh Persian và Vịnh Oman đã tuân thủ các quy định vận tải do Iran thiết lập tại eo biển Hormuz.
Trước đó, ngày 4/5, Tổng thống Trump cũng thông báo tạm dừng chiến dịch quân sự “Dự án Tự do” (Project Freedom) của Mỹ nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, với lý do có cơ hội đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đáng chú ý, quyết định được đưa ra một ngày sau khi chiến dịch được triển khai.
Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei thông báo, Tehran vẫn đang xem xét đề xuất của Mỹ và sẽ chuyển phản hồi tới Pakistan sau khi hoàn tất quá trình đánh giá.
4. Tổng thống Mỹ công bố chiến lược chống khủng bố
Ngày 6/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành một chiến lược chống khủng bố mới quy mô lớn nhằm đối phó các mối đe dọa “trong và ngoài nước”, với trọng tâm nhắm vào các băng đảng ma túy, các tổ chức Hồi giáo cực đoan và các nhóm cực đoan chính trị bạo lực bên trong Mỹ.
Trợ lý Phó tổng thống, ông Sebastian Gorka, mô tả tài liệu dài 16 trang này là một kế hoạch chống khủng bố “America First”, tập trung vào việc bảo vệ lãnh thổ Mỹ bằng cách phá vỡ các mối đe dọa trước khi chúng đến lãnh thổ Mỹ. Ưu tiên đầu tiên của chiến lược là vô hiệu hóa các mối đe dọa khủng bố tại Tây bán cầu, đặt các băng đảng ma túy vào mục tiêu chính. Ông Gorka cho biết chính quyền sẽ làm tê liệt hoạt động của các mạng lưới băng đảng và mở rộng việc sử dụng danh sách Tổ chức Khủng bố Nước ngoài để cắt đứt tài chính và hệ thống hậu cần của các mạng lưới này. Chiến lược cũng mở rộng sang các đối tượng bạo lực trong nước, bao gồm các nhóm mà ông Gorka gọi là “các tổ chức chính trị thế tục bạo lực” như Antifa và các nhóm theo khuynh hướng chống Mỹ hoặc vô chính phủ. Giới chức Mỹ tuyên bố sẽ xác định thành viên và phá vỡ hoạt động của các nhóm này bằng công cụ công lực trước khi các cuộc tấn công xảy ra.
5. UAV tấn công sân bay quốc tế ở thủ đô Khartoum của Sudan
Ngày 4/5, sân bay quốc tế ở thủ đô Khartoum của Sudan đã bị thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công. Đây là một trong loạt các cuộc tấn công bất ngờ vài ngày qua, phá vỡ sự tương đối yên bình trong nhiều tháng ở Khartoum sau 3 năm nội chiến.
Các cuộc tấn công được phát động từ ngày 1-5 đã nhằm vào các mục tiêu quân sự và dân sự trong một thành phố mà người dân, các bộ và các tổ chức quốc tế đã bắt đầu quay lại làm việc kể từ khi Quân đội Sudan giành lại quyền kiểm soát hồi tháng 3 năm ngoái. Tuần trước, sân bay quốc tế Khartoum đã đón chuyến bay đầu tiên từ nước ngoài sau 3 năm. Bộ Thông tin Sudan cho biết may mắn không có ai thương vong trong cuộc tấn công vào sân bay này và sân bay sẽ hoạt động trở lại sau khi hoàn tất các thủ tục đảm bảo an toàn như thường lệ. Ngoài cuộc tấn công vào sân bay ở Khartoum, thành phố Omdurman ở miền Nam, al-Obeid ở miền Tây và Kenana ở miền Nam Sudan cũng bị các UAV tấn công. Vụ tấn công vào Omdurman hôm 2/5 đã khiến ít nhất 5 người thiệt mạng khi đánh trúng xe buýt chở họ trong khi vụ tấn công ngày 3/5 đã khiến các thành viên gia đình một thủ lĩnh dân quân bộ lạc liên minh với quân đội Sudan tử vong. Hãng thông tấn chính thức SUNA ngày 5/5 đưa tin Sudan đã triệu hồi Đại sứ tại Ethiopia, cáo buộc nước này có liên quan đến vụ tấn công bằng UAV nhằm vào sân bay ở thủ đô.
Xung đột ở Sudan bùng nổ sau khi RSF và quân đội Sudan bất đồng về kế hoạch hợp nhất lực lượng. RSF nhanh chóng chiếm được Khartoum, song đã bị đẩy lùi vào năm ngoái. Kể từ đó, lực lượng này đã củng cố quyền kiểm soát khu vực Darfur ở miền Tây và mở một mặt trận mới ở bang Blue Nile dọc biên giới với Ethiopia. UAV đã trở thành vũ khí chính trong cuộc xung đột giữa quân đội Sudan và RSF bùng phát kể từ tháng 4/2023. Cuộc xung đột gây ra thảm họa nhân đạo tồi tệ nhất thế giới hiện nay, làm hàng trăm nghìn người thiệt mạng và buộc hàng triệu người dân phải rời bỏ nơi ở đi lánh nạn.
6. Xung đột tại Trung Đông: Mỹ - Iran đạt hiểu biết sơ bộ về nới phong tỏa eo biển Hormuz
Mỹ và Iran đã đạt được những hiểu biết sơ bộ liên quan việc từng bước nới lỏng phong tỏa hàng hải và mở lại eo biển Hormuz, trong bối cảnh các nỗ lực đàm phán nhằm chấm dứt xung đột tiếp tục được thúc đẩy.
Các cuộc thương lượng hiện tập trung vào một bản ghi nhớ nguyên tắc gồm nhiều điều khoản, trong đó có việc Iran từng bước khôi phục lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz, đổi lại Mỹ giảm dần các biện pháp phong tỏa nhằm vào cảng biển và hoạt động vận tải liên quan Iran. Các nguồn tin cho biết kế hoạch dự kiến được triển khai theo từng giai đoạn trong thời gian khoảng 30 ngày nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán sâu hơn về vấn đề hạt nhân và an ninh khu vực. Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cũng xác nhận tạm dừng chiến dịch quân sự “Dự án Tự do”, cho tàu khu trục hộ tống các tàu thương mại qua eo biển, để tạo cơ hội cho đàm phán, song nhấn mạnh các biện pháp gây sức ép đối với Iran vẫn được duy trì trong thời gian thương lượng. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Pakistan bày tỏ kỳ vọng sớm đạt được thỏa thuận Mỹ - Iran; đồng thời khẳng định nước này sẵn sàng tạo điều kiện cho đối thoại và nhấn mạnh nếu thỏa thuận đạt được ở Islamabad, "đó sẽ là một vinh dự và đặc ân".
Hoàng Dũng (Tổng hợp và biên tập)
