1. Tổng Bí thư Tô Lâm tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Hoa Kỳ

Từ ngày 18-20/2, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Washington D.C theo lời mời của Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Donald Trump, Chủ tịch Sáng lập Hội đồng Hòa bình về Gaza.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Phiên khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza.

Tham dự Cuộc họp có nguyên thủ và lãnh đạo của hơn 50 quốc gia, là các nước thành viên sáng lập và quan sát viên của Hội đồng Hòa bình. Việt Nam tham gia Hội đồng Hòa bình về Gaza nhằm đóng góp vào việc chấm dứt xung đột tại Dải Gaza, bảo vệ dân thường, bảo đảm tiếp cận nhân đạo an toàn và không bị cản trở, tái thiết cơ sở hạ tầng thiết yếu, thúc đẩy một tiến trình chính trị đáng tin cậy nhằm hướng tới một nền hòa bình lâu dài và bền vững tại khu vực Trung Đông. Trong thời gian dự Cuộc họp Khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza, Tổng Bí thư Tô Lâm đã gặp Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, Tổng thống một số nước như Indonesia, Uzbekistan, Ajerbaijan, Kazakhstan, Thủ tướng các nước Campuchia, Armenia, Hungary, Pakistan; chứng kiến lễ ký và trao các hợp đồng, thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực trọng điểm như khoa học công nghệ, chuyển đổi số, hàng không và y tế với tổng giá trị của các văn kiện được trao lên tới 37,2 tỷ USD; gặp gỡ bà con cộng đồng người Việt Nam tại Hoa Kỳ và cán bộ các cơ quan đại diện Việt Nam tại Hoa Kỳ…

Tổng thống Trump hoan nghênh, cảm ơn và đánh giá cao việc Tổng Bí thư Tô Lâm trực tiếp tham dự Cuộc họp Khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza, cho rằng điều này thể hiện vai trò, vị thế ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế, cũng như cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với hòa bình, ổn định và hợp tác toàn cầu; cho biết sẽ chỉ đạo các cơ quan liên quan sớm đưa Việt Nam ra khỏi danh sách kiểm soát xuất khẩu chiến lược (D1 - D3).

2. Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ hàng loạt mức thuế quan toàn cầu của Tổng thống Donald Trump; Tổng thống Donald Trump tuyên bố áp thuế toàn cầu 10% sau phán quyết của Tòa án Tối cao

Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/2 ra phán quyết nêu rõ, Tổng thống Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền khi áp đặt một loạt mức thuế quan làm đảo lộn thương mại toàn cầu. Tòa án Tối cao Mỹ đưa ra phán quyết trên với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống, khẳng định Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) “không ủy quyền cho Tổng thống áp đặt các mức thuế quan”. Phán quyết này đã vô hiệu hóa một công cụ then chốt mà ông Trump sử dụng để thực thi chương trình nghị sự kinh tế của mình.

Ngay sau đó, Tổng thống Donald Trump  đã lên tiếng chỉ trích phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ (SCOTUS) ngăn chặn phần lớn quyết định thuế quan của ông, đồng thời khẳng định sẽ tìm hướng đi khác nhằm duy trì công cụ chính sách này. Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời tuyên bố viện dẫn Điều 122 trong Đạo luật Thương mại năm 1974, Nhà Trắng sẽ ban hành sắc lệnh hành pháp để tạm thời áp mức thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ sau phán quyết nêu trên của Tòa án Tối cao. Ông nêu rõ mức thuế mới này sẽ được áp chồng lên các khoản thuế hiện vẫn còn hiệu lực sau phán quyết của SCOTUS. Theo CNBC News, Điều luật 122 cho phép Tổng thống Mỹ áp mức thuế quan lên đến 15% trong tối đa 150 ngày để giải quyết tình trạng thâm hụt thương mại. Sau thời hạn này, mọi quyết định gia hạn cần phải được Quốc hội Mỹ chấp thuận.

3. Đại hội IX Đảng Lao động Triều Tiên

Ngày 19/2, Đại hội IX Đảng Lao động Triều Tiên đã khai mạc trọng thể tại thủ đô Bình Nhưỡng. Đại hội có sự tham dự của khoảng 5.000 đại biểu, là sự kiện chính trị lớn nhất của Triều Tiên trong vòng 5 năm, đề ra các định hướng chính sách quan trọng về quốc phòng và kinh tế. Trước thềm đại hội đảng, Triều Tiên đã tổ chức lễ bàn giao và trưng bày hệ thống phóng rocket đa nòng cỡ lớn 600mm mới, qua đó giới thiệu những bước phát triển trong lĩnh vực quốc phòng.

Phát biểu khai mạc, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un nhấn mạnh, nền kinh tế đất nước đã vượt qua khó khăn, tạo nền tảng cho phát triển kể từ Đại hội VIII năm 2021.“Chúng ta đã củng cố vị thế của đất nước trên trường quốc tế một cách vững chắc và không thể đảo ngược, mang lại sự thay đổi to lớn trong trật tự chính trị toàn cầu và các mối quan hệ tác động đến đất nước, tạo điều kiện và môi trường thuận lợi cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội một cách mạnh mẽ hơn... Đại hội IX Đảng Lao động Triều Tiên phải xây dựng một cách toàn diện và khoa học các kế hoạch và dự án cho giai đoạn tiếp theo của cuộc đấu tranh, đồng thời tăng cường năng lực lãnh đạo để bảo đảm việc triển khai. Trước mắt, Đảng Lao động Triều Tiên có những nhiệm vụ nặng nề và cấp bách nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân và nhanh chóng tạo sự chuyển biến toàn diện mọi mặt đời sống xã hội trong nước”.

Ngày 23/2, Triều Tiên công bố quyết định tái bổ nhiệm ông Kim Jong-un làm Tổng Bí thư. Ông Kim Jong Un tuyên bố Triều Tiên sẽ tiếp tục phát triển và công bố các thành tựu trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng nhằm tăng cường năng lực răn đe, đồng thời cho biết Đại hội IX Đảng Lao động Triều Tiên sẽ công bố các bước tiếp theo, cũng như các mục tiêu xây dựng năng lực tự vệ quốc gia.

4. Bà Takaichi tái đắc cử Thủ tướng Nhật Bản

Ngày 18/2, bà Sanae Takaichi đã được bầu lại làm Thủ tướng Nhật Bản tại kỳ họp đặc biệt của Quốc hội Nhật Bản sau chiến thắng áp đảo mang tính lịch sử của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền trong cuộc tổng tuyển cử ngày 8/2. Theo kế hoạch, sau khi có kết quả chính thức của cuộc bầu cử Hạ viện năm 2026 - bầu cử quốc gia quan trọng đầu tiên kể từ khi Chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi được thành lập hồi tháng 10 năm ngoái, Quốc hội Nhật Bản đã triệu tập một kỳ họp đặc biệt để bầu Chủ tịch và Phó chủ tịch Hạ viện, bầu chọn Thủ tướng mới, đồng thời tiếp tục chương trình nghị sự của kỳ họp Quốc hội thường niên, vốn bị gián đoạn do Hạ viện bị giải tán ngày 23/1. Quốc hội sẽ tiến hành kỳ họp đặc biệt kéo dài 150 ngày, từ ngày 18/2 đến ngày 17/7, với các cuộc thảo luận ban đầu dự kiến tập trung vào dự thảo ngân sách ban đầu cho năm tài khóa 2026 bắt đầu từ tháng 4. Trước khi kỳ họp bắt đầu, nội các của bà Takaichi đã đồng loạt từ chức theo quy định của Hiến pháp. Bà được lựa chọn làm Thủ tướng trong phiên họp của Hạ viện. Theo kế hoạch, thành phần nội các mới sẽ được công bố ngay sau đó.

5. Nga và Iran ký thỏa thuận hợp tác mới

Ngày 18/2, cuộc họp lần thứ 19 của Ủy ban Hợp tác Thương mại và Kinh tế Nga - Iran do Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergey Tsivilev và Bộ trưởng Dầu mỏ Iran Mohsen Paknejad chủ trì diễn ra tại Tehran, hai bên thảo luận về việc mở rộng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và thương mại.

Bộ trưởng Năng lượng Nga lưu ý mức tăng 13% trong kim ngạch thương mại song phương trong 11 tháng qua. Cuộc họp chủ yếu bàn về hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là năng lượng hạt nhân. Theo đó, việc xây dựng tổ máy phát điện thứ hai và thứ ba của Nhà máy điện hạt nhân Bushehr vẫn đang tiếp tục được triển khai. Ông Tsivilev cho biết Nga cũng đang nỗ lực xây dựng thêm một số tổ máy phát điện công suất lớn và nhỏ khác ở Iran. Hai bên nhấn mạnh mối quan tâm chung trong việc nhập khẩu khí đốt từ Nga, lưu ý rằng các cuộc đàm phán đang gần hoàn tất. Ngoài ra, hai bên cũng đã ghi nhận những tiến triển đáng kể trong việc xây dựng Hành lang Vận tải Quốc tế Bắc - Nam, với thỏa thuận cuối cùng dự kiến được ký kết tại Nga vào ngày 1/4 tới. Hàng hóa hiện đang được vận chuyển đến Iran thông qua hành lang này. Bên cạnh đó, các vấn đề về giáo dục, nông nghiệp và vũ trụ cũng được thảo luận tại cuộc họp. Sau cuộc họp hai bên đã ký biên bản, cũng như các bản ghi nhớ về hợp tác trong các lĩnh vực công nhận, quy định kỹ thuật, việc làm và công nghiệp dầu khí.

Hoàng Dũng (Tổng hợp và biên tập)