Với lợi thế về vị trí địa lý, hệ thống giao thông ngày càng hoàn thiện cùng quy mô thị trường mở rộng sau sáp nhập đơn vị hành chính, Phú Thọ đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong phát triển thương mại và dịch vụ; ngày 04/8/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 299/KH-UBND về thực hiện Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
Trong những năm qua, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hệ thống hạ tầng thương mại từng bước được đầu tư theo hướng đồng bộ, hiện đại; các loại hình phân phối truyền thống và hiện đại phát triển đa dạng; thương mại điện tử ngày càng mở rộng, góp phần đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của người dân và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Hiện toàn tỉnh có 376 chợ, gồm 01 chợ đầu mối nông sản thực phẩm và 375 chợ dân sinh; 08 trung tâm thương mại, 29 siêu thị đạt tiêu chuẩn, hàng trăm cửa hàng hoạt động theo chuỗi cùng hàng nghìn cửa hàng bán lẻ tự chọn. Bên cạnh đó là 01 trung tâm logistics, 02 cảng cạn (ICD), 04 kho xăng dầu, 08 trạm chiết nạp khí, cùng 05 sàn giao dịch thương mại điện tử và 272 website thương mại điện tử đang hoạt động. Công tác xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm OCOP và triển khai Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” cũng được thực hiện thường xuyên, tạo nền tảng quan trọng để phát triển thị trường bán lẻ trong giai đoạn mới.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thị trường bán lẻ của tỉnh vẫn còn không ít hạn chế. Hạ tầng thương mại phát triển chưa đồng đều giữa các khu vực; nhiều chợ đã xuống cấp, hiệu quả khai thác chưa cao; việc chuyển đổi mô hình quản lý chợ còn gặp khó khăn; hệ thống logistics, thương mại điện tử và các loại hình phân phối hiện đại chưa phát triển tương xứng với tiềm năng; liên kết giữa sản xuất, phân phối và tiêu thụ hàng hóa còn hạn chế. Đây chính là những “điểm nghẽn” cần được tháo gỡ để thương mại thực sự trở thành động lực tăng trưởng của nền kinh tế địa phương.
Kế hoạch lần này vì thế không chỉ hướng tới khắc phục những tồn tại trước mắt mà còn đặt nền móng cho việc xây dựng hệ sinh thái bán lẻ hiện đại, văn minh và bền vững, kết hợp hài hòa giữa thương mại truyền thống với thương mại hiện đại; giữa đầu tư hạ tầng với chuyển đổi số; giữa phát triển thị trường với nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.
Theo đó, mục tiêu tổng quát của Kế hoạch là: Phát triển thị trường bán lẻ theo hướng văn minh, hiện đại và bền vững; xây dựng hệ thống phân phối hàng hóa đồng bộ, đa dạng; nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa; bảo đảm cân đối cung cầu và đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu sản xuất, kinh doanh cũng như tiêu dùng của Nhân dân. Đồng thời, tỉnh hướng tới phát huy lợi thế vị trí địa lý và hệ thống giao thông để từng bước trở thành đầu mối giao thương, trung tâm phân phối hàng hóa và dịch vụ logistics của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Đáng chú ý, Kế hoạch đã đặt ra hệ thống mục tiêu cụ thể đến năm 2030 với quyết tâm rất cao. Theo đó, Phú Thọ sẽ tiếp tục rà soát, đầu tư, nâng cấp hệ thống chợ; phấn đấu có khoảng 70 trung tâm thương mại, 130 siêu thị, tiếp tục phát triển các chuỗi bán lẻ hiện đại, cửa hàng tiện ích và cửa hàng chuyên doanh, tạo nên mạng lưới phân phối đồng bộ, đáp ứng nhu cầu mua sắm ngày càng tăng của người dân. Đồng thời, tỉnh sẽ từng bước hoàn thiện 02 trung tâm logistics cấp vùng, 06 trung tâm logistics cấp tỉnh, mở rộng hệ thống cảng cạn (ICD), kho bãi và trung tâm phân phối nhằm giảm chi phí logistics và tăng cường kết nối vùng.
Một điểm nhấn quan trọng khác là thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực thương mại. Tỉnh đặt mục tiêu có từ 10 đến 20 sàn giao dịch thương mại điện tử, khoảng 500 website thương mại điện tử hoạt động; đồng thời gia tăng tỷ lệ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh ứng dụng nền tảng số trong sản xuất, kinh doanh; mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và các công nghệ mới trong hoạt động phân phối, bán lẻ.
Kế hoạch cũng đề ra tầm nhìn đến năm 2050: Xây dựng tỉnh Phú Thọ trở thành trung tâm thương mại, dịch vụ và logistics quan trọng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc; hệ thống bán lẻ phát triển hiện đại, thông minh, thân thiện với môi trường; kết cấu hạ tầng thương mại đồng bộ, kết nối hiệu quả với mạng lưới giao thông quốc gia và quốc tế; các loại hình thương mại truyền thống và hiện đại phát triển hài hòa, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và hội nhập quốc tế; góp phần đưa thương mại thực sự trở thành một trong những ngành dịch vụ quan trọng, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.
Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, Kế hoạch xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ trên tất cả các lĩnh vực. Trước hết là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách; rà soát quy hoạch, cải cách thủ tục hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu về hạ tầng thương mại, doanh nghiệp và thị trường bán lẻ; tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi để thu hút các nguồn lực xã hội tham gia phát triển hạ tầng thương mại và hệ thống phân phối hiện đại.
Song song với đó, tỉnh tập trung phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng thương mại theo hướng văn minh, hiện đại; ưu tiên đầu tư nâng cấp hệ thống chợ, siêu thị, trung tâm thương mại, trung tâm logistics, kho bãi và trung tâm phân phối; phát triển hạ tầng thương mại điện tử, hạ tầng số và các công trình phục vụ lưu thông hàng hóa, gắn với quy hoạch phát triển đô thị, nông thôn và các khu công nghiệp.
Chuyển đổi số được xác định là động lực xuyên suốt của chiến lược phát triển thị trường bán lẻ. Theo đó, tỉnh sẽ hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh ứng dụng AI, Big Data, IoT, mã QR, truy xuất nguồn gốc, thanh toán điện tử và các nền tảng số trong quản trị doanh nghiệp; phát triển các mô hình bán lẻ đa kênh (Omni-channel); kết nối các sàn thương mại điện tử với hệ thống phân phối; đưa sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và nông sản chủ lực lên các sàn thương mại điện tử trong nước và quốc tế, từng bước hình thành hệ sinh thái bán lẻ thông minh.
Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp phát triển hệ thống phân phối, mở rộng quy mô hoạt động, nâng cao năng lực quản trị và sức cạnh tranh; tăng cường xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, hỗ trợ tham gia hội chợ, triển lãm, quảng bá sản phẩm; đẩy mạnh Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và nâng cao chất lượng sản phẩm để chinh phục thị trường trong nước và quốc tế.
Phát triển logistics được xem là một trong những giải pháp mang tính đột phá. Với lợi thế vị trí cửa ngõ kết nối vùng Trung du và miền núi phía Bắc với vùng Thủ đô, Phú Thọ sẽ đầu tư phát triển hệ thống trung tâm logistics, cảng cạn, kho bãi, trung tâm phân phối; tăng cường liên kết với các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các tuyến giao thông huyết mạch; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư kho lạnh, phương tiện vận chuyển chuyên dùng và ứng dụng công nghệ số trong quản lý chuỗi cung ứng nhằm giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Nguồn nhân lực cũng được xác định là yếu tố quyết định. Kế hoạch đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về thương mại, logistics, thương mại điện tử và chuyển đổi số; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, kỹ năng kinh doanh, xây dựng thương hiệu và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
Song hành với phát triển là yêu cầu tăng cường quản lý thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Các lực lượng chức năng sẽ tiếp tục đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng; tăng cường quản lý hoạt động thương mại điện tử; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; khuyến khích tiêu dùng xanh, phát triển thương mại bền vững và giảm sử dụng bao bì nhựa dùng một lần trong hoạt động thương mại.
Để bảo đảm Kế hoạch được triển khai hiệu quả, UBND tỉnh giao Sở Công Thương làm cơ quan đầu mối chủ trì, đồng thời phân công rõ trách nhiệm cho các sở, ngành, địa phương trong việc tổ chức thực hiện, bố trí nguồn lực, kiểm tra, giám sát, sơ kết và tổng kết theo từng giai đoạn. Việc phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp, bảo đảm các mục tiêu của Kế hoạch được triển khai đồng bộ và đúng tiến độ.
Có thể khẳng định, Kế hoạch thực hiện Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 không chỉ là chương trình phát triển thương mại đơn thuần mà còn là chiến lược phát triển kinh tế dài hạn của tỉnh Phú Thọ. Khi các mục tiêu về hạ tầng thương mại, logistics, thương mại điện tử, chuyển đổi số, hệ thống phân phối hiện đại và nguồn nhân lực được triển khai đồng bộ, thương mại sẽ thực sự trở thành một trong những trụ cột tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và xu hướng tiêu dùng liên tục thay đổi, việc chủ động xây dựng một thị trường bán lẻ hiện đại, thông minh, văn minh và bền vững sẽ giúp Phú Thọ khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có, mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa, thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm thương mại, dịch vụ và logistics quan trọng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc vào năm 2050, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân./.
Quỳnh Trang
