Làn sóng dịch chuyển đầu tư toàn cầu đang tạo ra cơ hội lớn cho các địa phương có lợi thế về hạ tầng, nguồn nhân lực và môi trường đầu tư. Trong xu thế đó, tỉnh Phú Thọ với không gian phát triển mới sau hợp nhất đang chủ động định hình chiến lược thu hút FDI thế hệ mới, hướng tới các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh và có sức lan tỏa lớn đối với nền kinh tế địa phương. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của tỉnh trong giai đoạn mới.
Khu công nghiệp Nam Bình Xuyên Green Park được kỳ vọng trở thành trung tâm công nghiệp - logistics - công nghệ cao mới của khu vực phía Bắc
Chuyển hướng lựa chọn nhà đầu tư chiến lược
Giai đoạn hiện nay, những biến động địa chính trị, xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng, yêu cầu về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và các tiêu chuẩn ESG ngày càng khắt khe đã khiến các tập đoàn đa quốc gia thay đổi tiêu chí lựa chọn địa điểm đầu tư. Nếu trước đây, chi phí lao động thấp và ưu đãi đầu tư là yếu tố quyết định thì hiện nay chất lượng thể chế, hạ tầng hiện đại, nguồn nhân lực kỹ thuật cao và khả năng tham gia chuỗi cung ứng mới là những tiêu chí hàng đầu.
Trong bối cảnh đó, Phú Thọ đang ngày càng khẳng định là một địa phương có nhiều tiềm năng để đón nhận dòng vốn FDI thế hệ mới. Sau hợp nhất, tỉnh có diện tích hơn 9.360km², dân số trên 4 triệu người, trở thành trung tâm của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, đồng thời là cửa ngõ phía Tây của Thủ đô Hà Nội. Hệ thống giao thông kết nối liên vùng ngày càng hoàn thiện với các tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai, Hòa Lạc - Hòa Bình, Quốc lộ 2, Quốc lộ 32 cùng mạng lưới đường sắt và logistics đang được đầu tư đồng bộ. Tỉnh đã quy hoạch 57 khu công nghiệp, trong đó có 30 khu công nghiệp với quy mô trên 5.800ha, hạ tầng ngày càng hoàn thiện, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư. Đây là lợi thế đặc biệt quan trọng đối với các nhà đầu tư đang tìm kiếm địa điểm sản xuất mới trong khu vực phía Bắc.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có khoảng 740 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 14 tỷ USD đến từ 27 quốc gia và vùng lãnh thổ. Các dự án tập trung chủ yếu trong lĩnh vực ô tô, xe máy, điện tử, cơ khí chế tạo, chế biến và vật liệu xây dựng. Nhiều dự án quy mô lớn của các tập đoàn Toyota, Honda, BYD hay JNTC... đã hình thành năng lực sản xuất công nghiệp quy mô lớn, tạo việc làm ổn định cho hàng trăm nghìn lao động. Đáng chú ý, cơ cấu FDI của tỉnh dịch chuyển tích cực sang các lĩnh vực công nghệ cao và công nghiệp xanh; riêng nhóm điện tử và linh kiện đã chiếm hơn 60% tổng vốn FDI thu hút trong 5 năm gần đây, trở thành động lực tăng trưởng chủ lực của địa phương.
Tính riêng 5 tháng đầu năm 2026, thu hút vốn đầu tư FDI của tỉnh đạt hơn 1,3 tỷ USD, cao gấp khoảng 3,6 lần so với cùng kỳ và đạt 82% kế hoạch năm 2026. Kết quả này cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của môi trường đầu tư kinh doanh trên địa bàn tỉnh.
Đặc biệt, Phú Thọ đang sở hữu những ngành công nghiệp có nhiều dư địa phát triển theo mô hình FDI thế hệ mới. Khu vực Vĩnh Phúc trước đây đã hình thành hệ sinh thái sản xuất ô tô, xe máy với sự hiện diện của nhiều tập đoàn lớn; trong khi các khu công nghiệp của khu vực Phú Thọ đã thu hút nhiều dự án điện tử và công nghiệp hỗ trợ. Đây đều là những lĩnh vực nằm trong xu hướng phát triển của các chuỗi cung ứng thế hệ mới như xe điện, điện tử thông minh, cơ khí chính xác và tự động hóa.
Ông LEO SU - Giám đốc Công ty TNHH Điện tử BYD Việt Nam tại Khu công nghiệp Phú Hà cho biết: Hạ tầng kỹ thuật đồng bộ cùng với các chính sách hỗ trợ đầu tư của tỉnh là một trong những yếu tố hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Kể từ khi lựa chọn Phú Thọ làm nơi đặt nhà máy, BYD luôn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ hiệu quả của tỉnh. Hiện nay, Công ty có khoảng 18.000 lao động, tập trung sản xuất máy tính bảng, linh kiện điện tử và pin; đồng thời đang tiếp tục nghiên cứu mở rộng quy mô sản xuất trong thời gian tới.
Công ty TNHH JNTC VINA chuyên sản xuất kính cường lực và linh kiện cho điện thoại di động
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, tỉnh cũng đang đối mặt với không ít thách thức. Phần lớn các dự án FDI hiện nay vẫn thuộc nhóm công nghệ trung bình, tỷ lệ nội địa hóa chưa cao, hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D) còn hạn chế, sự liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước chưa thực sự chặt chẽ. Nếu tiếp tục thu hút đầu tư theo phương thức truyền thống, Phú Thọ có nguy cơ bỏ lỡ làn sóng FDI công nghệ cao đang dịch chuyển vào Việt Nam trong giai đoạn 2026 - 2035.
Tạo dựng hệ sinh thái để đón dòng vốn thế hệ mới
Xác định yêu cầu chủ động thay đổi chiến lược, xây dựng một hệ sinh thái đủ sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư chiến lược và các tập đoàn công nghệ toàn cầu, vừa qua, tỉnh Phú Thọ đã phê duyệt Đề án Định hướng thu hút FDI thế hệ mới tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026 - 2030. Điểm khác biệt lớn nhất trong chiến lược thu hút FDI của tỉnh giai đoạn tới là không chỉ tập trung vào thu hút dự án mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh đủ sức hấp dẫn các nhà đầu tư chiến lược.
Giai đoạn 2026 - 2030 tỉnh đặt mục tiêu thu hút từ 7 - 8 tỷ USD vốn FDI mới, trong đó 60 - 70% thuộc nhóm FDI thế hệ mới. Tỉnh phấn đấu trên 80% dự án FDI mới thuộc các ngành công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, xe điện, cơ khí chính xác, thiết bị y tế, năng lượng tái tạo, vật liệu mới và công nghiệp hỗ trợ.
Khu công nghiệp Phú Hà đang thu hút nhiều dòng vốn FDI, tập trung vào lĩnh vực công nghệ cao
Đây đều là những lĩnh vực đang dẫn dắt tăng trưởng của thế giới trong kỷ nguyên kinh tế số và chuyển đổi xanh. Trên cơ sở lợi thế của từng vùng, tỉnh định hướng xây dựng các cực tăng trưởng chuyên biệt. Khu vực Vĩnh Yên - Việt Trì sẽ tập trung phát triển điện tử, trung tâm dữ liệu và dịch vụ số; khu vực Bình Xuyên - Phúc Yên phát triển cơ khí chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và xe điện; khu vực Hòa Bình - Thanh Sơn - Yên Lập ưu tiên năng lượng xanh, vật liệu mới và du lịch sinh thái; trong khi Tam Nông - Thanh Thủy phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với kinh tế sinh thái.
Song song với quy hoạch không gian phát triển, Phú Thọ cũng xác định đầu tư hạ tầng là điều kiện tiên quyết để nâng cao sức cạnh tranh. Tỉnh đặt mục tiêu hình thành ít nhất 1 khu công nghiệp công nghệ cao, 3 khu công nghiệp hỗ trợ, 3 khu công nghiệp chuyên đề và 1 trung tâm đổi mới sáng tạo cấp vùng. Toàn bộ các khu công nghiệp mới sẽ được định hướng theo mô hình xanh, thông minh, ứng dụng hạ tầng số và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường quốc tế.
Một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất của nhiều địa phương trong thu hút FDI chất lượng cao chính là nguồn nhân lực. Nhận diện rõ vấn đề này, Phú Thọ đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 20.000 lao động kỹ thuật cao trong giai đoạn 2026 - 2030 nhằm đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao. Cùng với đó là các chương trình liên kết giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo nghề và chính quyền địa phương nhằm bảo đảm nguồn nhân lực được đào tạo sát với nhu cầu thị trường.
Đặc biệt, thay vì để khu vực FDI phát triển tách biệt như trước đây, tỉnh hướng tới xây dựng mối liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Mục tiêu đến năm 2030 sẽ có ít nhất 100 doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI, trong đó có 20 doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn nhà cung ứng cấp 1. Đây được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ phát triển và gia tăng sức lan tỏa của khu vực FDI đối với nền kinh tế địa phương.
Ông Bùi Hồng Đô - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh khẳng định: Cùng với thu hút đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, Phú Thọ kiên quyết từ chối các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao, công nghệ cấm chuyển giao, các dự án gia công thâm dụng lao động tại khu vực cạnh tranh nhân lực cao, cũng như các ngành nghề xả thải độc hại nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh trong sạch, bền vững và cạnh tranh lành mạnh.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, lợi thế không còn chỉ nằm ở quỹ đất hay các chính sách ưu đãi, mà còn ở chất lượng hạ tầng, nguồn nhân lực, môi trường đầu tư và năng lực đồng hành cùng doanh nghiệp. Với không gian phát triển mới, nền tảng công nghiệp sẵn có cùng quyết tâm đổi mới mạnh mẽ trong tư duy thu hút đầu tư, Phú Thọ đang từng bước chuyển mình từ một điểm đến của các dự án sản xuất truyền thống sang một trung tâm hấp dẫn đối với dòng vốn FDI thế hệ mới.
Khi những dòng vốn chất lượng cao được thu hút thành công, không chỉ tạo thêm nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và đưa Phú Thọ tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng chính là nền tảng để tỉnh hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ và logistics quan trọng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc trong những năm tới.
Nguồn: phutho.gov.vn
