1. Xung đột Trung Đông: Iran cảnh báo nguy cơ tấn công trên toàn cầu
Căng thẳng tại Trung Đông vẫn tiếp tục leo thang khi Iran đưa ra cảnh báo cứng rắn nhằm vào các quan chức Mỹ và Israel, trong khi Israel đẩy mạnh các chiến dịch không kích trên nhiều mặt trận.
Khu phức hợp Ras Laffan, nơi sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng của Quatar - một trong tâm điểm xung đột tại Trung Đông
Người phát ngôn lực lượng vũ trang Iran Abolfazl Shekarchi ngày 20/3 tuyên bố, các quan chức và chỉ huy quân sự của Mỹ và Israel sẽ bị nhắm mục tiêu, kể cả khi họ đang ở nước ngoài để nghỉ dưỡng hay du lịch. Trong thông điệp bằng văn bản nhân dịp năm mới Ba Tư, tân Lãnh tụ Tối cao của Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố người dân nước Cộng hòa Hồi giáo đã giáng một "đòn chí mạng" vào Israel và Mỹ. Trong khi đó, quân đội Israel cho biết đã đạt được những kết quả đáng kể trong các đợt không kích nhằm vào Iran. Các mục tiêu bị tấn công là những địa điểm tập trung lực lượng Basij, trong đó có các khu trại dã chiến được thiết lập sau khi nhiều cơ sở của lực lượng này bị phá hủy. Tại Lebanon, quân đội Israel cho biết đã tấn công hơn 2.000 mục tiêu, bao gồm khoảng 120 sở chỉ huy, hơn 100 kho vũ khí và trên 130 bệ phóng tên lửa; khiến hơn 1.000 người thiệt mạng và buộc hơn 1 triệu người phải rời bỏ nhà cửa kể từ khi xung đột bùng phát. Không chỉ các mục tiêu quân sự, nhiều di sản văn hóa của Iran như quần thể Cung điện Saadabad, Cung điện Xanh, Cung điện Golestan, đền thờ Hồi giáo Jameh và Cung điện Chehel Sotoun ở Isfahan, cùng các di chỉ tiền sử tại thung lũng Khorramabad… cũng bị thiệt hại nặng nề do xung đột.
2. Nga muốn sớm nối lại đàm phán 3 bên về Ukraine
Ngày 19/3, người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov cho biết Nga kỳ vọng các cuộc đàm phán 3 bên về vấn đề Ukraine sẽ sớm được nối lại khi các bên thống nhất được lịch làm việc, đặc biệt là khi phía Mỹ có thể dành thêm sự chú ý cho tiến trình này.
Hãng tin RIA Novosti của Nga dẫn lời ông Peskov giải thích việc tạm dừng đàm phán hiện nay xuất phát từ những lý do khách quan. Ông nhấn mạnh Nga hy vọng sự gián đoạn này sẽ được nối lại và có thể tiến hành một vòng đàm phán 3 bên tiếp theo, ngay khi các bên, trước hết là phía Mỹ với vai trò trung gian, sắp xếp được lịch trình phù hợp.Liên quan hợp tác song phương giữa Nga và Mỹ, ông Peskov cho biết Đặc phái viên của Tổng thống Nga về đầu tư và hợp tác kinh tế với nước ngoài, đồng thời là Giám đốc điều hành Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga, ông Kirill Dmitriev, vẫn tiếp tục làm việc với nhóm công tác kinh tế chung giữa hai nước. Trong khi đó, Điện Kremlin khẳng định các hoạt động trao đổi tù binh giữa Nga và Ukraine sẽ tiếp tục được triển khai, trong đó có các nỗ lực nhân đạo liên quan đến các đợt trao đổi quy mô lớn.
3. Xung đột tại Trung Đông: Israel mở chiến dịch trên bộ tại miền Nam Lebanon
Ngày 16/3, Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) bắt đầu một “chiến dịch trên bộ có mục tiêu nhằm vào các mục tiêu trọng yếu” ở miền Nam Lebanon, đưa quân tiến sâu hơn vào lãnh thổ nước này.
Tuyên bố của IDF cho biết, Sư đoàn khu vực Galilee số 91 đã tiến hành cuộc đột kích vào khu vực Đông Nam Lebanon, đồng thời nhấn mạnh: “Chiến dịch này là một phần trong nỗ lực thiết lập tuyến phòng thủ tiền tuyến, bao gồm việc phá hủy cơ sở hạ tầng khủng bố và loại bỏ các phần tử khủng bố hoạt động trong khu vực, nhằm loại bỏ các mối đe dọa và tạo thêm một lớp bảo vệ an ninh cho người dân phía Bắc”. Trước đó, IDF đã thông báo kế hoạch triển khai thêm quân ở miền Nam Lebanon và mở rộng vùng đệm an ninh để đẩy lùi lực lượng Hezbollah ở khu vực biên giới phía Bắc. Trong một diễn biến khác, Lực lượng lâm thời của Liên hợp quốc tại Lebanon (UNIFIL) cho biết binh lính của họ đã thiệt mạng do trúng đạn trong 3 vụ việc riêng rẽ khi đang tuần tra xung quanh các vị trí của họ ở gần các đô thị Yater, Deir Kifa và Qalaouiyah, miền Nam Lebanon. Theo UNIFIL, các vụ nổ súng có khả năng do các nhóm vũ trang không liên kết với nhà nước Lebanon thực hiện. UNIFIL lên án các cuộc tấn công, nhấn mạnh: "Việc các binh sĩ gìn giữ hòa bình đang thực hiện nhiệm vụ được Hội đồng Bảo an giao phó bị nhắm mục tiêu là không thể chấp nhận được", đồng thời nhấn mạnh “bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào lực lượng gìn hòa bình UNIFIL đều vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế và Nghị quyết 1701 và có thể cấu thành tội ác chiến tranh".
4. Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thông điệp quan trọng liên quan “chế độ Iran”
Ngày 20/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố một thông điệp quan trọng cho biết Mỹ đang tiến rất gần đến việc hoàn tất các mục tiêu quân sự tại Trung Đông liên quan đến “chế độ Iran”, đồng thời cân nhắc việc thu hẹp chiến dịch sau khi đạt được các kết quả mang tính quyết định.
Tuyên bố của Tổng thống Trump trên mạng Truth Social cho biết mục tiêu hàng đầu của chiến dịch là làm suy giảm hoàn toàn năng lực tên lửa của Iran, bao gồm hệ thống phóng và toàn bộ cấu trúc liên quan. Đây được xem là bước đi then chốt nhằm loại bỏ khả năng tấn công tầm xa của Tehran đối với khu vực và các đồng minh của Mỹ và nhằm bảo đảm Iran không thể tái thiết sức mạnh quân sự. Theo ông Trump, một mục tiêu quan trọng khác là loại bỏ lực lượng hải quân và không quân của Iran, bao gồm cả hệ thống phòng không. Điều này cho thấy chiến dịch không chỉ mang tính phòng thủ mà còn nhằm giành ưu thế tuyệt đối trên không và trên biển trong khu vực. Ông Trump đặc biệt nhấn mạnh rằng Iran sẽ không bao giờ được phép tiến gần đến năng lực hạt nhân; khẳng định Mỹ sẽ luôn duy trì khả năng phản ứng nhanh chóng và mạnh mẽ trước bất kỳ nỗ lực tái phát triển nào từ phía Tehran. Đáng chú ý, Tổng thống Trump cho rằng eo biển Hormuz nên được bảo vệ bởi chính các quốc gia sử dụng tuyến đường này, thay vì Mỹ phải gánh vác toàn bộ trách nhiệm. Tuy nhiên, ông cũng để ngỏ khả năng hỗ trợ nếu được yêu cầu. Thông điệp này phản ánh một chiến lược rõ ràng: Mỹ sử dụng sức mạnh quân sự để đạt mục tiêu quyết định, sau đó chuyển giao trách nhiệm duy trì ổn định khu vực cho các đồng minh, tránh sa lầy vào các cam kết dài hạn không cần thiết. Những tuyên bố trên cho thấy Mỹ đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp, từ tấn công áp đảo sang định hình trật tự hậu xung đột tại Trung Đông.
Hoàng Dũng (Tổng hợp và biên tập)
