Theo Quốc lộ 6, Pà Cò hiện ra giữa làn sương sớm trên những triền núi cao hơn 1.200m so với mực nước biển. Không khí mát lành quanh năm, nắng sớm len qua những nếp nhà sàn mộc mạc, tạo nên cảm giác yên bình rất riêng của một xã vùng cao.
Pà Cò là xã được sáp nhập từ các xã Pà Cò, Hang Kia, Cun Pheo và ba xóm thuộc xã Đồng Tân, với tổng diện tích tự nhiên hơn 115 km², quy mô dân số trên 11.000 người. Trên địa bàn có nhiều dân tộc cùng sinh sống như H’Mông, Thái, Mường, Dao, Kinh…, trong đó đồng bào H’Mông chiếm đa số. Sự đa dạng ấy tạo nên không gian văn hóa phong phú, giàu bản sắc, đồng thời đặt ra yêu cầu về một hướng phát triển phù hợp, bền vững.
Không ồn ào, Pà Cò hiện ra với những xóm bản nhỏ nằm giữa đồi chè, vườn mận và rừng nguyên sinh cổ thụ. Từ các điểm cao như Thung Mài, Pà Khôm hay Hang Kia, mây trôi bồng bềnh quanh năm, phủ kín thung lũng phía dưới. Cảnh sắc thiên nhiên hoang sơ, khí hậu trong lành trở thành lợi thế nổi bật để phát triển du lịch trải nghiệm, nghỉ dưỡng.

Trong những ngôi nhà sàn mộc mạc, đời sống văn hóa của đồng bào H’Mông hiện diện một cách tự nhiên. Hình ảnh người phụ nữ miệt mài dệt vải, nhuộm chàm, vẽ sáp ong trên vải lanh diễn ra ngay trong không gian sinh hoạt thường ngày. Mỗi công đoạn đều chậm rãi, tỉ mỉ, phản ánh sự bền bỉ trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống qua nhiều thế hệ.

Ẩm thực Pà Cò cũng mang đậm tinh thần bản địa. Những bữa cơm với lợn bản, gà đen, rau cải mèo, su su, bánh dày giã tay và rượu ngô nồng ấm không cầu kỳ, nhưng đậm hương vị núi rừng. Chính sự giản dị, chân thành trong cách ăn, cách ở tạo nên sức hấp dẫn riêng đối với du khách.

Du lịch cộng đồng tại Pà Cò gắn chặt với đời sống thường ngày của người dân. Du khách có thể tham gia các hoạt động như hái chè, nấu ăn, trải nghiệm dệt vải, tìm hiểu phong tục tập quán, sinh hoạt văn hóa của đồng bào. Sự gần gũi giữa chủ nhà và du khách giúp các hoạt động du lịch diễn ra tự nhiên, không tách rời cộng đồng.
Không gian văn hóa truyền thống càng trở nên rõ nét trong các lễ hội dân gian, tiêu biểu là lễ hội Gầu Tào của người H’Mông. Nghi thức dựng cây nêu, tiếng khèn vang vọng giữa núi rừng, những vòng múa trong ánh lửa thể hiện đời sống tâm linh phong phú và niềm tin gắn bó của cộng đồng với thiên nhiên, đất trời.

Sau khi hoàn thành sáp nhập, chính quyền địa phương từng bước ổn định tổ chức bộ máy, ban hành các nghị quyết, quyết định để bảo đảm hoạt động quản lý không bị gián đoạn. Trên cơ sở đó, xã Pà Cò xác định phát triển du lịch cộng đồng là hướng đi mũi nhọn, tạo đột phá trong phát triển kinh tế – xã hội, gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa và nâng cao đời sống nhân dân.
Với lợi thế cảnh quan, văn hóa và sự tham gia trực tiếp của cộng đồng, Pà Cò đang từng bước khẳng định hướng phát triển du lịch theo chiều sâu. Nếu tiếp tục phát huy nội lực, đầu tư hạ tầng phù hợp và giữ gìn những giá trị nguyên bản, Pà Cò có nhiều triển vọng trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút du khách trong nước và quốc tế trên cung đường Tây Bắc.
TĐ