Ngày 02/8/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 298/KH-UBND tổ chức thực hiện phong trào thi đua “Thực hiện nếp sống văn minh trên môi trường số” tỉnh Phú Thọ; đây không chỉ là một hoạt động hưởng ứng chủ trương chuyển đổi số quốc gia mà còn là bước đi quan trọng nhằm xây dựng văn hóa số, hình thành chuẩn mực ứng xử văn minh, an toàn và nhân văn trên không gian mạng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong thời đại mới.
Trong những năm gần đây, chuyển đổi số đã làm thay đổi mạnh mẽ cách con người học tập, làm việc, giao tiếp và tiếp cận thông tin. Không gian mạng trở thành môi trường thứ hai của đời sống xã hội, nơi hàng triệu lượt tương tác diễn ra mỗi ngày. Song song với những cơ hội to lớn, môi trường số cũng đặt ra nhiều thách thức như tin giả, thông tin xấu độc, lừa đảo trực tuyến, xâm phạm dữ liệu cá nhân, bạo lực mạng và những hành vi ứng xử thiếu chuẩn mực.
Thực tế đó đòi hỏi việc xây dựng văn hóa số phải được coi là một nhiệm vụ quan trọng, lâu dài và thường xuyên. Văn hóa số không chỉ là việc sử dụng thành thạo công nghệ mà còn là ý thức trách nhiệm khi tham gia môi trường mạng; biết tôn trọng pháp luật, tôn trọng cộng đồng, biết lan tỏa điều tốt đẹp và chủ động bảo vệ bản thân trước những nguy cơ trên không gian số.
Xuất phát từ yêu cầu đó, phong trào thi đua “Thực hiện nếp sống văn minh trên môi trường số” được tỉnh Phú Thọ triển khai với mục tiêu tạo khí thế thi đua sâu rộng trong toàn xã hội; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân trong thực hiện văn hóa ứng xử trên môi trường số; đồng thời phát huy những giá trị tốt đẹp của con người Đất Tổ trong thời đại số.
Điểm nổi bật của Kế hoạch là không coi văn minh số chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà xác định đây là phong trào của toàn dân. Đối tượng tham gia rất rộng, từ các sở, ban, ngành, doanh nghiệp, trường học, địa phương đến từng cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên, đoàn viên, hội viên và mọi tầng lớp Nhân dân. Điều đó thể hiện quyết tâm đưa văn hóa số trở thành một giá trị chung của cộng đồng, tạo nên sức mạnh đồng bộ trong xây dựng môi trường mạng lành mạnh.
Một trong những nội dung quan trọng nhất của phong trào là nâng cao nhận thức về văn hóa số. Theo đó, việc tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về chuyển đổi số, Luật An ninh mạng và Bộ Quy tắc ứng xử trên môi trường số sẽ được triển khai sâu rộng, hướng tới việc 100% cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân được phổ biến, quán triệt và thực hiện nghiêm các quy định về ứng xử trên không gian mạng. Đây không chỉ là yêu cầu về nhận thức mà còn là bước hình thành thói quen ứng xử chuẩn mực trong xã hội số.
Điểm nhấn đặc biệt của phong trào là thông điệp “Mỗi người dân là một đại sứ văn hóa trên môi trường mạng”. Thông điệp ấy mang ý nghĩa sâu sắc bởi mỗi tài khoản mạng xã hội hôm nay đều có khả năng lan tỏa những giá trị tích cực hoặc vô tình tiếp tay cho thông tin tiêu cực. Vì vậy, mỗi công dân cần ý thức rằng một bình luận có văn hóa, một thông tin được kiểm chứng hay một hành động chia sẻ điều tốt đẹp đều góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn và nhân văn hơn.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Kế hoạch xác định rõ phong trào “Lan tỏa thông tin tích cực - Bài trừ tin giả” là nhiệm vụ trọng tâm. Chiến dịch “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp” sẽ được đẩy mạnh trên các trang thông tin điện tử, fanpage, Zalo và nhiều nền tảng số khác. Cùng với đó là việc giới thiệu gương người tốt, việc tốt; quảng bá văn hóa Cội nguồn Đất Tổ, sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương và những mô hình nông thôn mới tiêu biểu nhằm lan tỏa hình ảnh Phú Thọ năng động, thân thiện đến với cả nước và bạn bè quốc tế.
Song hành với việc lan tỏa điều tích cực là yêu cầu kiên quyết đấu tranh với thông tin xấu độc. Trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo trên mạng ngày càng tinh vi, việc chủ động phát hiện, phản bác thông tin sai sự thật, tố giác tội phạm công nghệ cao, bảo vệ người dân trước các hành vi chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp thiết. Đây không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà cần sự tham gia của toàn xã hội.
Một điểm mới đáng chú ý là Kế hoạch khuyến khích xây dựng nhiều mô hình sáng tạo như “Chi đoàn số văn minh”, “Trường học số văn minh”, “Khu dân cư số văn minh”; tổ chức các cuộc thi sáng tạo video, infographic, bài viết về văn hóa số; phát huy vai trò của báo cáo viên, tuyên truyền viên và đoàn viên thanh niên trong lan tỏa thông tin tích cực. Những mô hình này không chỉ tạo sức lan tỏa mà còn giúp văn hóa số đi vào đời sống bằng những hình thức gần gũi, sinh động và hấp dẫn.
Đối với các cơ quan, đơn vị, phong trào thi đua đặt ra yêu cầu xây dựng văn hóa làm việc số chuyên nghiệp. Mỗi cán bộ, công chức phải giao tiếp chuẩn mực trên môi trường mạng; sử dụng Email công vụ, hệ thống quản lý văn bản và các nền tảng số đúng mục đích; tuyệt đối không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng hoặc phát ngôn thiếu chuẩn mực trên mạng xã hội. Người đứng đầu cơ quan chịu trách nhiệm trực tiếp về an toàn thông tin và đưa tiêu chí bảo đảm an toàn thông tin mạng vào đánh giá thi đua hằng năm. Đây là bước chuyển quan trọng từ nhận thức sang trách nhiệm quản trị trong môi trường số.
An toàn thông tin mạng cũng được xác định là một trong những trụ cột của phong trào. Các cơ quan, đơn vị phải quản lý chặt chẽ dữ liệu, không để xảy ra lộ lọt thông tin cá nhân và bí mật nhà nước. Mỗi người dân được khuyến khích trở thành một “lá chắn” trên không gian mạng thông qua việc bảo vệ tài khoản số, nâng cao kỹ năng nhận diện lừa đảo trực tuyến, không chia sẻ thông tin sai sự thật và chủ động báo cáo các tài khoản, trang web có dấu hiệu vi phạm cho cơ quan chức năng.
Đặc biệt, Kế hoạch dành sự quan tâm lớn đến thế hệ trẻ thông qua phong trào xây dựng “Môi trường số an toàn cho học đường”. Các trường học sẽ phát động phong trào “Nói không với bạo lực mạng”, “Ứng xử lịch sự trên không gian mạng”, thành lập các câu lạc bộ định hướng dư luận học đường, tổ chức cuộc thi video ngắn với chủ đề “Sống ảo văn minh, giá trị thật”. Đây là cách tiếp cận phù hợp khi học sinh, sinh viên là nhóm sử dụng mạng xã hội nhiều nhất và cũng là lực lượng tiên phong trong chuyển đổi số.
Để phong trào đạt hiệu quả thực chất, tỉnh Phú Thọ xác định nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền; tăng cường tuyên truyền; nâng cao hiệu quả quản lý và ứng dụng công nghệ số; đồng thời kịp thời biểu dương, nhân rộng những mô hình hay, cách làm sáng tạo và các tập thể, cá nhân tiêu biểu. Phong trào được triển khai xuyên suốt từ năm 2026 đến năm 2030, hằng năm tổ chức sơ kết, đánh giá và tổng kết sau 5 năm thực hiện.
UBND tỉnh yêu cầu các cấp, ngành, cơ quan, đơn vị và địa phương trong tỉnh căn cứ Kế hoạch để tổ chức phát động, triển khai thực hiện phong trào thi đua, bảo đảm nội dung, hiệu quả gắn với phong trào thi đua “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan báo chí, hệ thống thông tin cơ sở tăng cường tuyên truyền về phong trào thi đua “Thực hiện nếp sống văn minh trên môi trường số”; xây dựng chuyên trang, chuyên mục, tin, bài, phóng sự tuyên truyền; nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả, gương điển hình tiên tiến trong quá trình triển khai phong trào. Đồng thời, phối hợp với Sở Nội vụ và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức thực hiện phong trào theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Phong trào thi đua “Thực hiện nếp sống văn minh trên môi trường số” vì thế không chỉ là một kế hoạch hành động của chính quyền mà còn là lời hiệu triệu để mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi đoàn viên, học sinh, doanh nghiệp và mỗi người dân Phú Thọ cùng chung tay xây dựng một không gian mạng văn minh, an toàn, nhân văn; nơi điều tốt đẹp được lan tỏa, cái xấu bị đẩy lùi và bản sắc văn hóa Đất Tổ tiếp tục tỏa sáng trong kỷ nguyên số./.
Quỳnh Trang
