Nghị quyết của Đảng chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể và mang lại kết quả rõ ràng, thực chất trong đời sống xã hội. Trước yêu cầu phát triển mới của đất nước, Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam nhấn mạnh nhiệm vụ đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức thực hiện nghị quyết, khắc phục tình trạng chậm trễ, thiếu rõ trách nhiệm trong triển khai nhiệm vụ. Trong đó, chuẩn mực “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm được xác định là nguyên tắc hành động quan trọng, tạo cơ sở để nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo của Đảng và bảo đảm nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống.
Đại hội XIV của Đảng Ảnh: TTXVN
Rõ người – xác định địa chỉ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện
Trong công tác lãnh đạo và quản lý, một nguyên tắc cơ bản là mọi nhiệm vụ đều phải có người chịu trách nhiệm cụ thể. Đây chính là nội dung đầu tiên của chuẩn mực “6 rõ”, đồng thời cũng là điều kiện tiên quyết để bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện nghị quyết.
Thực tiễn cho thấy, không ít công việc bị chậm trễ hoặc triển khai kém hiệu quả do không xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm chính. Khi trách nhiệm bị “hòa tan” trong tập thể, rất dễ dẫn tới tình trạng né tránh, đùn đẩy hoặc làm việc cầm chừng. Vì vậy, tinh thần của chuẩn mực “rõ người” đòi hỏi mỗi nhiệm vụ phải được giao cụ thể cho một cá nhân hoặc một cơ quan chủ trì, đồng thời xác định rõ các đơn vị phối hợp. Người được giao nhiệm vụ phải chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả thực hiện.
Như vậy, “rõ người” là cơ chế bảo đảm trách nhiệm cá nhân, góp phần xây dựng phong cách lãnh đạo quyết đoán, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.
Rõ việc – chuyển hóa nghị quyết thành chương trình hành động cụ thể
Nếu nghị quyết là định hướng chiến lược thì “rõ việc” chính là khâu chuyển hóa mục tiêu chiến lược thành nhiệm vụ hành động cụ thể.
Trong nhiều trường hợp, nghị quyết sau khi được ban hành được quán triệt rất sâu rộng, nhưng khi triển khai lại thiếu những nhiệm vụ cụ thể, dẫn đến việc thực hiện mang tính hình thức. Vì vậy, yêu cầu “rõ việc” đặt ra nhiệm vụ phải phân tách các mục tiêu lớn thành các công việc cụ thể, có thể triển khai và kiểm soát được.
Trong thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế số – một định hướng quan trọng của đất nước trong giai đoạn mới – nếu chỉ dừng lại ở khẩu hiệu chung thì khó tạo ra chuyển biến thực chất. Nhưng khi các bộ, ngành xác định rõ các nhiệm vụ như xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, phát triển hạ tầng số, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, triển khai dịch vụ công trực tuyến, thì nghị quyết mới thực sự đi vào cuộc sống. “Rõ việc” còn giúp tránh tình trạng chồng chéo nhiệm vụ giữa các cơ quan, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả.
Rõ thời gian – tạo động lực hành động và bảo đảm tiến độ
Trong bối cảnh cạnh tranh phát triển ngày càng gay gắt, thời gian đã trở thành một nguồn lực quan trọng của phát triển. Vì vậy, chuẩn mực “6 rõ” yêu cầu mọi nhiệm vụ đều phải xác định rõ mốc thời gian thực hiện.
Khi một nhiệm vụ không có thời hạn cụ thể, rất dễ rơi vào tình trạng kéo dài hoặc trì hoãn. Ngược lại, khi có mốc thời gian rõ ràng, công việc sẽ được triển khai với tinh thần khẩn trương và trách nhiệm cao hơn. Các nhiệm vụ trọng tâm đều có thời hạn rõ ràng, được kiểm đếm, yêu cầu báo cáo tiến độ và kết quả triển khai. Việc kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn được thực hiện thường xuyên; những khó khăn, vướng mắc cần được giải quyết kịp thời, đảm bảo các nhiệm vụ đều hoàn thành đúng tiến độ và chất lượng.
Nhiều chương trình mục tiêu quốc gia đạt kết quả tích cực nhờ xây dựng lộ trình cụ thể. Chẳng hạn, trong xây dựng chính phủ điện tử và chính phủ số, việc đặt ra các mục tiêu thời gian rõ ràng như hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia trọng yếu trong giai đoạn 2025–2030 đã tạo động lực mạnh mẽ cho các bộ, ngành và địa phương. “Rõ thời gian” còn giúp quá trình quản lý công việc trở nên khoa học hơn. Các cơ quan có thể sơ kết theo từng giai đoạn, kịp thời điều chỉnh phương thức triển khai, tránh tình trạng dồn việc vào cuối kỳ hoặc báo cáo hình thức.
Rõ trách nhiệm – thước đo bản lĩnh của cán bộ, đảng viên
Trong hệ thống “6 rõ”, rõ trách nhiệm là yếu tố xuyên suốt và mang ý nghĩa quyết định. Trách nhiệm ở đây không chỉ là trách nhiệm hành chính mà trước hết là trách nhiệm chính trị của cán bộ, đảng viên trước Đảng và nhân dân. Khi đã được giao nhiệm vụ cụ thể, mỗi cán bộ phải chủ động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện, đồng thời sẵn sàng chịu trách nhiệm về kết quả công việc. Tinh thần này đặc biệt nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu. Người đứng đầu không chỉ chịu trách nhiệm về các quyết định của mình mà còn phải chịu trách nhiệm về hiệu quả hoạt động của cả cơ quan, đơn vị. Thực tiễn cho thấy, ở những nơi người đứng đầu quyết liệt, dám chịu trách nhiệm và thường xuyên kiểm tra, đôn đốc công việc, hiệu quả quản lý và điều hành thường cao hơn rõ rệt.
Trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV đề ra những nhiệm vụ, đề án, công trình, dự án quan trọng, có tính chiến lược trong giai đoạn 2026 - 2030, phân công trách nhiệm cụ thể, rõ nguồn lực, tiến độ và các điều kiện cần thiết để thực hiện, làm căn cứ quan trọng để các cấp, các ngành thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, góp phần hoàn thành thắng lợi các mục tiêu Đại hội XIV đề ra.
Đây cũng chính là một trong những nội dung quan trọng nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.
Rõ thẩm quyền – tạo điều kiện cho cán bộ chủ động và sáng tạo
Một trong những nguyên nhân khiến nhiều nhiệm vụ bị chậm trễ là sự không rõ ràng về thẩm quyền. Khi cán bộ không biết phạm vi quyền hạn của mình đến đâu, họ dễ rơi vào tâm lý e dè, sợ sai hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Vì vậy, chuẩn mực “6 rõ” yêu cầu phải xác định rõ thẩm quyền của từng cấp, từng ngành và từng chức danh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Khi thẩm quyền được phân định rõ ràng, cán bộ sẽ yên tâm hành động, dám quyết định và dám chịu trách nhiệm, đồng thời tránh được tình trạng chồng chéo hoặc can thiệp không đúng chức năng.
Việc làm rõ thẩm quyền cũng là cơ sở để thực hiện hiệu quả phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, qua đó nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia.
Rõ sản phẩm – thước đo thực chất của kết quả thực hiện nghị quyết
Sản phẩm ở đây không chỉ là các báo cáo hay văn bản hành chính, mà trước hết phải là kết quả thực tiễn cụ thể, có thể đo lường và đánh giá được. Trong các kỳ họp của cấp ủy các cấp, họp giao ban chuyên môn, cần dành thời gian đánh giá cụ thể việc nào đã rõ, đã làm được và đúng tiến độ; việc nào chưa rõ, chưa triển khai, hoặc chậm tiến độ, nguyên nhân và trách nhiệm thuộc về ai.
Phấn đấu đến năm 2030 có khoảng 2 triệu doanh nghiệp có hoạt động sản xuất kinh doanh. Triển khai hiệu quả Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển các ngành công nghệ cao, công nghiệp mới nổi. Thực hiện mô hình phát triển đô thị theo định hướng phát triển giao thông công cộng (TOD). Khai thác không gian ngầm, phát triển tàu điện ngầm tại các đô thị lớn. Trong lĩnh vực cải cách hành chính, sản phẩm phải thể hiện ở thời gian giải quyết thủ tục giảm xuống, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp tăng lên.
Khi sản phẩm đầu ra được xác định rõ ràng, việc đánh giá kết quả công việc sẽ trở nên khách quan và minh bạch hơn, đồng thời giúp tránh tình trạng “báo cáo đẹp nhưng hiệu quả thấp”.
Chuẩn mực “6 rõ” không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật quản lý, mà còn là chuẩn mực mới về tư duy lãnh đạo và phong cách công tác trong toàn hệ thống chính trị. Thực hiện tốt “6 rõ” sẽ giúp khắc phục những hạn chế như: triển khai nghị quyết chậm, trách nhiệm không rõ ràng, đánh giá kết quả mang tính hình thức. Quan trọng hơn, “6 rõ” tạo ra cơ chế quản lý công việc dựa trên kết quả thực chất, qua đó nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ và tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh quốc gia, việc thực hiện nhất quán chuẩn mực “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm” chính là một giải pháp quan trọng để đưa nghị quyết Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam nhanh chóng đi vào cuộc sống. Khi mỗi nhiệm vụ đều được triển khai theo nguyên tắc “6 rõ”, mọi chủ trương của Đảng sẽ được tổ chức thực hiện một cách khoa học, minh bạch và hiệu quả, qua đó tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Giang Nam
