UBND tỉnh vừa ban hành Kế hoạch số 351/KH-UBND về Phát triển các chuỗi đa giá trị gắn với sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, kế hoạch đặt ra mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm để triển khai thực hiện.
Không dừng lại ở việc xây dựng, nâng hạng sản phẩm OCOP, Phú Thọ đang hướng tới một bước phát triển mới: hình thành các chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất - chế biến - OCOP - thương mại - du lịch - trải nghiệm - tiêu dùng. Qua đó, khai thác đồng thời giá trị kinh tế, văn hóa, sinh thái của nông thôn, tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần xây dựng nông thôn mới hiện đại, xanh và phát triển bền vững.
Từ sản phẩm OCOP đến hệ sinh thái giá trị
Kế hoạch phát triển các chuỗi đa giá trị gắn với sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030 xác định rõ định hướng chuyển từ phát triển sản phẩm đơn lẻ sang hình thành các chuỗi giá trị có tính liên kết, khép kín. Mục tiêu là khai thác hiệu quả lợi thế về nông nghiệp, văn hóa và du lịch; kết nối sản xuất, chế biến, tiêu thụ với dịch vụ du lịch, trải nghiệm; nâng cao giá trị sản phẩm OCOP và tạo thêm sinh kế, việc làm, thu nhập cho người dân nông thôn.
Theo kế hoạch, tỉnh đặt mục tiêu cải thiện 207 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn hiện có, xây dựng khoảng 100 chuỗi mới, phấn đấu giá trị sản lượng tăng 30% so với năm 2025. Đây là nền tảng để từng bước hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp, cơ sở chế biến và các chủ thể du lịch.
22 chuỗi đa giá trị - những “mắt xích” tạo động lực mới
Điểm nhấn của Kế hoạch là lựa chọn 22 chuỗi đa giá trị ưu tiên gắn với sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn. Danh mục trải rộng từ rau Phùng Nguyên, thịt chua Thanh Sơn, mỳ gạo Thạch Đê, chè Long Cốc, bưởi Đoan Hùng, cá Sông Đà, rau Tam Đảo, mỳ gạo Hùng Lô đến chè búp tím Thanh Ba, bưởi Tân Lạc, các sản phẩm từ chuối chế biến, gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung, chè Sương sớm Xuân Sơn, chè Shan tuyết Pà Cò, hồng không hạt Gia Thanh, gà nhiều cựa Xuân Sơn, mật ong Tam Đảo, trà hoa vàng, nấm Đông trùng hạ thảo, nếp Quạ đen, cam Cao Phong và các sản phẩm tinh bột.
Việc xác định cụ thể từng chuỗi, địa bàn và thời gian triển khai từ năm 2026 đến 2030 tạo cơ sở để các ngành, địa phương tập trung nguồn lực, xây dựng vùng nguyên liệu, hoàn thiện quy trình sản xuất, chế biến, bảo quản, tiêu thụ và phát triển sản phẩm du lịch gắn với từng đặc sản.
Tỉnh phấn đấu có ít nhất 20 sản phẩm OCOP mới hoặc được nâng cấp; trong đó có từ 5 sản phẩm đạt 4 sao trở lên và 1 sản phẩm đề xuất 5 sao. Đồng thời, tối thiểu 40% sản phẩm OCOP chủ lực được tiêu thụ qua hệ thống siêu thị, sàn thương mại điện tử; 30% sản phẩm OCOP chủ lực tham gia chuỗi xuất khẩu chính ngạch.
Tích hợp nông nghiệp tuần hoàn, chuyển đổi số và thị trường
Phát triển chuỗi đa giá trị được đặt trong yêu cầu chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn và ứng dụng khoa học, công nghệ. Kế hoạch yêu cầu rà soát, đánh giá phụ phẩm trong sản xuất để tái sử dụng làm phân bón hữu cơ, thức ăn chăn nuôi, giá thể trồng trọt, nhiên liệu sinh khối; giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên, khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo và hạn chế sản phẩm nhựa dùng một lần.
Cùng với đó, chuyển đổi số được xác định là công cụ xuyên suốt. 100% các chuỗi được hình thành, phát triển theo Kế hoạch phải sử dụng truy xuất nguồn gốc điện tử, nhật ký sản xuất số và quảng bá trên nền tảng số. Tỉnh từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ số vùng nguyên liệu, ứng dụng các công nghệ như AI, IoT, dữ liệu lớn; đẩy mạnh thương mại điện tử, hệ thống phân phối hiện đại và xúc tiến xuất khẩu.
Định hướng này không chỉ giúp minh bạch hóa quá trình sản xuất mà còn tạo điều kiện để sản phẩm địa phương tiếp cận người tiêu dùng ở phạm vi rộng hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng thương hiệu bền vững.
Đưa nông thôn trở thành không gian trải nghiệm và tiêu dùng
Một trong những mục tiêu đáng chú ý là phát triển từ 10 - 15 điểm đến, điểm tham quan, trải nghiệm gắn với vùng sản xuất nông nghiệp, khu vực nông thôn, sản phẩm OCOP, nghề thủ công, văn hóa và đặc sản địa phương; phấn đấu đến năm 2030 thu hút khoảng 500.000 lượt khách.
Theo đó, các vùng sản xuất, làng nghề, hợp tác xã, trang trại và điểm văn hóa có tiềm năng sẽ được lựa chọn để xây dựng tour, tuyến và điểm trải nghiệm. Các sản phẩm OCOP không chỉ được trưng bày, bán tại điểm du lịch mà còn trở thành một phần của hành trình trải nghiệm, từ tham quan vùng nguyên liệu, tìm hiểu quy trình sản xuất đến thưởng thức và mua sản phẩm.
Kế hoạch cũng định hướng phát triển các mô hình homestay, farmstay, trải nghiệm nông nghiệp, giáo dục môi trường; đầu tư hạ tầng, nâng cao kỹ năng phục vụ cộng đồng và tăng cường liên kết với doanh nghiệp lữ hành. Qua đó, nông thôn được nhìn nhận không chỉ là nơi sản xuất mà còn là không gian văn hóa, sinh thái, trải nghiệm và tiêu dùng giàu bản sắc.
Rõ nhiệm vụ, rõ đầu mối, huy động nguồn lực để tạo sức bật
Kế hoạch phân công rõ trách nhiệm cho các sở, ngành, UBND cấp xã và các đơn vị liên quan. Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan thường trực, chủ trì triển khai; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phụ trách phát triển du lịch nông thôn; Sở Công Thương đẩy mạnh xúc tiến thương mại, thương mại điện tử; Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ khoa học, công nghệ, sở hữu trí tuệ, chuyển đổi số và các công nghệ mới.
Báo và Phát thanh, Truyền hình Phú Thọ được giao chủ trì, phối hợp tuyên truyền chính sách, mô hình, chuỗi liên kết, sản phẩm OCOP, du lịch nông thôn, làng nghề và các điển hình. UBND các xã, phường tổ chức triển khai tại cơ sở, lựa chọn sản phẩm, chuỗi ưu tiên, quản lý vùng nguyên liệu, hỗ trợ hợp tác xã, doanh nghiệp và huy động nguồn lực địa phương.
Việc tổ chức thực hiện được gắn với các chương trình, nguồn lực về xây dựng nông thôn mới, OCOP, nông nghiệp tuần hoàn, xúc tiến thương mại, du lịch và phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với nguồn lực nhà nước, tỉnh khuyến khích huy động đầu tư của doanh nghiệp, hợp tác xã, người dân và các nguồn lực hợp pháp khác; tăng cường hợp tác công - tư, đào tạo nhân lực và kết nối với các viện, trường.
Với cách tiếp cận từ “sản phẩm” sang “chuỗi giá trị”, từ “bán đặc sản” sang “bán trải nghiệm”, Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030 đặt nền tảng để các giá trị nông nghiệp, văn hóa và du lịch của Phú Thọ được kết nối chặt chẽ hơn. Mỗi vùng nguyên liệu, mỗi sản phẩm OCOP và mỗi điểm đến nông thôn sẽ từng bước trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái kinh tế nông thôn hiện đại, xanh và bền vững.
Quỳnh Trang
