Xã Tam Đảo được thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025, trên cơ sở sáp nhập 4 đơn vị hành chính gồm: Thị trấn Tam Đảo, Thị trấn Hợp Châu, xã Minh Quang và xã Hồ Sơn (thuộc huyện Tam Đảo trước sáp nhập). Với diện tích tự nhiên 7.918,72ha, dân số trên 34.700 người, trong đó dân tộc thiểu số chiếm trên 42 % chủ yếu là người dân tộc Sán Dìu, phân bổ ở 36 thôn dân cư.
Tam Đảo là cửa ngõ của Khu du lịch Quốc gia Tam Đảo, cách Hà Nội khoảng 70 km và gần sân bay quốc tế Nội Bài; kết nối thuận lợi với các tuyến cao tốc và các trung tâm kinh tế lớn của vùng Trung du và miền núi phía Bắc; Với cảnh quan thiên nhiên đặc sắc có hệ sinh thái rừng, núi, suối, thác, biển mây phù hợp cho phát triển nghỉ dưỡng, sinh thái, cộng đồng. Bên cạnh đó, Tam Đảo có hệ thống di sản truyền thống văn hóa Hệ thống di tích thờ Thần, thờ Phật phong phú và đa dạng, phân bổ ở các thôn; những giá trị văn hóa truyền thống lâu đời, các lễ hội đặc sắc, phong tục, tập quán tốt đẹp của đồng bào các dân tộc sinh sống trên địa bàn. Trong đó nổi bật nhất là Khu du lịch Tam Đảo; Di tích Đền Chân Suối, Đền Đức thánh Trần, Đền bà chúa Thượng ngàn gắn với đó là những bản sắc văn hóa dân tộc vùng miền, các di tích lịch sử phong phú tạo nền tảng phát triển du lịch văn hóa. Nằm ở độ cao khoảng 900m đến 1.100m so với mặt nước biển, Tam Đảo được thiên nhiên ưu đãi với hệ sinh thái đa dạng, khí hậu mát mẻ quanh năm, cảnh quan thiên nhiên đặc sắc cùng nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng. Đây là những lợi thế nổi trội, tạo nền tảng để phát triển các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa và các sản phẩm du lịch đặc trưng mang đậm bản sắc địa phương.
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng xanh, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, việc khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về thiên nhiên, văn hóa và con người để phát triển du lịch theo hướng hiện đại, thân thiện với môi trường là xu thế tất yếu. Đối với xã Tam Đảo – vùng đất giàu tiềm năng về cảnh quan thiên nhiên, khí hậu, bản sắc văn hóa và truyền thống lịch sử – đây không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và du lịch bền vững. Với mục tiêu phát huy những lợi thế để xã Tam Đảo hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến du lịch xanh, bốn mùa, đồng thời phát triển đồng bộ các lĩnh vực dịch vụ, nông nghiệp giá trị cao và kinh tế địa phương theo hướng bền vững. Cấp ủy, chính quyền và Nhân dân xã Tam Đảo đang quyết tâm phát huy cao nhất mọi tiềm năng, lợi thế; huy động hiệu quả các nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân và xây dựng hình ảnh Tam Đảo trở thành điểm đến "Xanh - Sạch - Đẹp - Văn minh - Thân thiện - An toàn".
Tuy nhiên, phát triển du lịch trong giai đoạn mới không chỉ hướng đến gia tăng số lượng du khách mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững. Điều đó đòi hỏi phải hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Mỗi bước phát triển hôm nay phải tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của các thế hệ mai sau. Nhận thức rõ điều đó, xã Tam Đảo đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm xây dựng môi trường du lịch văn minh, hiện đại và thân thiện. Công tác quy hoạch, quản lý đất đai, trật tự xây dựng, bảo vệ cảnh quan, chỉnh trang đô thị và khu dân cư được tăng cường; các tuyến đường giao thông, hệ thống điện chiếu sáng, cây xanh, công trình công cộng từng bước được đầu tư đồng bộ; hạ tầng số, hạ tầng thông tin và các thiết chế văn hóa – thể thao tiếp tục được quan tâm hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch và phục vụ Nhân dân. Cùng với đầu tư hạ tầng, xã đặc biệt chú trọng công tác bảo vệ môi trường, coi đây là yếu tố sống còn trong phát triển du lịch. Các phong trào vệ sinh môi trường, thu gom và xử lý rác thải, xây dựng các tuyến đường "Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp", trồng cây xanh, bảo vệ nguồn nước, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, phân loại rác tại nguồn... được triển khai sâu rộng với sự tham gia tích cực của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và toàn thể Nhân dân.
Thực hiện Chiến dịch tháng cao điểm chỉnh trang, nâng cao chất lượng Khu du lịch Quốc gia Tam Đảo với phương châm "Mỗi người dân là một đại sứ du lịch; mỗi cơ quan, đơn vị là một điểm sáng về môi trường; mỗi khu dân cư là một không gian xanh, sạch, đẹp", nhiều hoạt động thiết thực đã được triển khai, góp phần tạo chuyển biến rõ nét về cảnh quan, môi trường và ý thức cộng đồng. Những hành động nhỏ như quét dọn đường làng, chăm sóc cây xanh, bóc xóa quảng cáo trái phép, chỉnh trang nhà cửa, giữ gìn vệ sinh nơi công cộng đã tạo nên diện mạo mới cho địa phương, để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách. Bên cạnh đó, xã Tam Đảo tiếp tục quan tâm phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với lợi thế của địa phương. Việc khai thác hiệu quả các giá trị thiên nhiên, văn hóa, lịch sử kết hợp với phát triển nông nghiệp sinh thái, các sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương, nghề truyền thống và dịch vụ trải nghiệm sẽ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị kinh tế cho người dân.
Để phát triển du lịch bền vững, yếu tố con người giữ vai trò quyết định. Vì vậy, việc xây dựng hình ảnh người dân Tam Đảo văn minh, thân thiện, mến khách luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Mỗi cán bộ, đảng viên cần phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong chấp hành các quy định của pháp luật, giữ gìn môi trường và xây dựng nếp sống văn minh. Mỗi hộ gia đình cần tích cực tham gia các phong trào bảo vệ môi trường, xây dựng khu dân cư kiểu mẫu, ứng xử văn minh với du khách và giữ gìn hình ảnh đẹp của quê hương.
Đối với các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cơ sở dịch vụ du lịch cần không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ, thực hiện nghiêm các quy định về giá cả, vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy, bảo đảm an ninh trật tự và quyền lợi của khách du lịch. Đồng thời tích cực áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng, sử dụng nguyên liệu thân thiện với môi trường, hạn chế phát sinh chất thải và từng bước chuyển đổi sang mô hình kinh doanh xanh, có trách nhiệm với cộng đồng.
Song hành với phát triển kinh tế du lịch, xã Tam Đảo xác định bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống là nhiệm vụ xuyên suốt. Các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể, các lễ hội truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp, nghệ thuật dân gian, ẩm thực và các sản phẩm thủ công truyền thống cần được gìn giữ, tôn vinh và khai thác hợp lý nhằm tạo nên sức hấp dẫn riêng của điểm đến Tam Đảo. Đây cũng là cách để phát triển du lịch gắn với giáo dục truyền thống, nâng cao niềm tự hào quê hương và tăng cường quảng bá hình ảnh địa phương.
Trong thời đại chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, quảng bá và phát triển du lịch cũng là nhiệm vụ quan trọng. Xây dựng cơ sở dữ liệu số về các điểm du lịch, di tích, sản phẩm đặc trưng; đẩy mạnh truyền thông trên các nền tảng số; ứng dụng các tiện ích thông minh trong phục vụ du khách sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tạo dựng thương hiệu và nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Tam Đảo. Phát triển Tam Đảo trở thành khu du lịch xanh toàn diện là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của toàn xã hội. Mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi tổ chức, mỗi doanh nghiệp và mỗi người dân đều có trách nhiệm chung tay gìn giữ cảnh quan, bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống văn minh và quảng bá hình ảnh Tam Đảo bằng những việc làm cụ thể, thiết thực.
Tin tưởng rằng, với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điều hành của chính quyền, sự đồng lòng của Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, cùng việc phát huy hiệu quả các tiềm năng, lợi thế sẵn có, Tam Đảo sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ theo hướng xanh, hiện đại, văn minh, thân thiện và bền vững, trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong nước và quốc tế, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, góp phần xây dựng quê hương Tam Đảo ngày càng giàu đẹp, văn minh và là nơi đáng đến, đáng sống./.
Hoàng Bích Ngọc (Trưởng Ban xây dựng Đảng xã Tam Đảo)
