Xuân Viên là địa phương được hình thành trên cơ sở sáp nhập ba xã Xuân Viên, Xuân Thủy và Xuân An; diện tích tự nhiên hơn 46 km², gồm 26 khu dân cư với gần 15 nghìn dân, trong đó trên 83% là đồng bào dân tộc thiểu số thuộc 19 dân tộc anh em cùng sinh sống; đảng bộ xã có 41 tổ chức đảng trực thuộc. Là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển nhưng cũng đứng trước không ít thách thức khi mới thành lập như: khó khăn về tổ chức bộ máy, cơ sở vật chất, địa bàn rộng và dân cư phân tán, khối lượng công việc tăng lên, yêu cầu quản trị địa phương cao hơn... Tuy nhiên, sau hơn một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Tỉnh ủy Phú Thọ, Đảng bộ xã đã phát huy tinh thần đoàn kết, lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đưa hệ thống chính trị nhanh chóng đi vào hoạt động ổn định; quốc phòng, an ninh được giữ vững, tạo môi trường ổn định để phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.

Hội nghị công bố Nhãn hiệu chứng nhận "Măng gầy Trung Sơn" - bước phát triển mới trong xây dựng và phát triển thương hiệu nông sản địa phương của xã Xuân Viên.
Một trong những thành công nổi bật sau một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp là việc nhanh chóng kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, rõ chức năng, rõ nhiệm vụ và rõ trách nhiệm, bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, hiệu lực và hiệu quả ngay từ những ngày đầu vận hành. Đồng thời hoàn thiện hệ thống quy chế làm việc, quy chế phối hợp, quy trình xử lý công việc theo nguyên tắc “6 rõ”, tạo nền tảng để nâng cao chất lượng điều hành, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Một kết quả nổi bật, đó là công tác lãnh đạo, tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 thành công tốt đẹp với tỉ lệ cử tri đi bầu đạt 99,99%, bầu đủ số lượng, đúng cơ cấu và thành phần.
Ngay từ khi thành lập, công tác xây dựng Đảng được xác định là nhiệm vụ then chốt. Đảng bộ xã thường xuyên quan tâm công tác giáo dục chính trị tư tưởng, quán triệt đầy đủ các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương và của tỉnh; nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; chú trọng phát triển đảng viên mới; thực hiện nghiêm công tác kiểm tra, giám sát và xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Việc xây dựng và ban hành quy chế hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, cộng tác viên dư luận xã hội cùng việc phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số đã góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, tạo sự thống nhất cao trong toàn hệ thống chính trị.
Cùng với việc kiện toàn bộ máy, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng, Đảng bộ xã tập trung lãnh đạo phát triển kinh tế, xã hội theo hướng khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương. Nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò nền tảng với việc hình thành các vùng liên kết sản xuất, tiêu biểu như vùng sản xuất ớt gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm, liên kết trồng dưa Ngòi Sộp; giá trị sản phẩm trên một héc-ta đất canh tác đạt khoảng 121 triệu đồng. Chương trình OCOP tiếp tục phát huy hiệu quả với ba sản phẩm đạt tiêu chuẩn 3 sao; kinh tế hợp tác được củng cố, toàn xã có 19 doanh nghiệp và hợp tác xã hoạt động ổn định, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương. Công tác xây dựng nông thôn mới đạt nhiều kết quả: hiện có 10 khu đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 02 khu đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội được quan tâm đầu tư; nhiều công trình giao thông, trường học, trạm y tế và các thiết chế văn hóa được nâng cấp, tạo diện mạo mới cho địa phương. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 180 tỷ đồng. Các lĩnh vực văn hóa - xã hội tiếp tục có nhiều khởi sắc: 100% trường học đạt chuẩn quốc gia; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt gần 100%; công tác chăm sóc sức khỏe, giảm nghèo, giải quyết việc làm, bảo đảm an sinh xã hội được triển khai hiệu quả. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” phát triển sâu rộng.
Hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp còn được thể hiện rõ qua việc nâng cao chất lượng cải cách hành chính và chuyển đổi số. Hệ thống điều hành điện tử, chữ ký số, phần mềm quản lý văn bản được triển khai đồng bộ; 100% hồ sơ tại Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả được số hóa, thanh toán trực tuyến từng bước được mở rộng, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao mức độ hài lòng của người dân. Đây là bước chuyển quan trọng trong xây dựng chính quyền số ở cơ sở, tạo tiền đề để Xuân Viên thực hiện mục tiêu chuyển đổi số toàn diện trong những năm tới.
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc hợp nhất ba xã không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cho Xuân Viên một không gian phát triển mới. Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, Đảng bộ và chính quyền xã Xuân Viên đã xây dựng Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương. Trong 5 năm tới, xã tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với ứng dụng khoa học - công nghệ, mở rộng các vùng liên kết sản xuất, phát triển sản phẩm OCOP; đồng thời ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng đồng bộ, đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính, phát triển thương mại, dịch vụ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cùng với đó là tiếp tục chăm lo phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh và xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, Đây là những định hướng phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, đồng thời thể hiện quyết tâm đưa Xuân Viên trở thành địa phương phát triển khá của khu vực phía Tây tỉnh Phú Thọ.
Một năm là khoảng thời gian chưa dài đối với một địa phương vừa trải qua sắp xếp đơn vị hành chính. Tuy nhiên, những kết quả bước đầu của Đảng bộ xã Xuân Viên đã cho thấy chủ trương xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp là đúng đắn và đang từng bước phát huy hiệu quả trong thực tiễn. Với truyền thống đoàn kết, tinh thần đổi mới cùng khát vọng vươn lên của cán bộ, đảng viên và Nhân dân các dân tộc trong xã, Xuân Viên đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, phấn đấu là điểm sáng trong quá trình phát triển của tỉnh Phú Thọ giai đoạn mới.
Hoàng Dũng