Ban Bí thư vừa ban hành Quy định số 220-QĐ/TW ngày 30/9/2026 về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Quy định này quy định nguyên tắc, điều kiện, tiêu chí, thẩm quyền, trình tự, thủ tục, biện pháp tôn vinh, trọng dụng, bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; trách nhiệm, quyền hạn của cán bộ, cấp uỷ, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo, người đứng đầu.
06 nguyên tắc tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ
Quy định 220-QĐ/TW nêu rõ 06 nguyên tắc tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung:
Một là, bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng; sự giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân; bảo đảm thống nhất, đồng bộ, xuyên suốt giữa quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
Hai là, cán bộ đổi mới, sáng tạo có đề xuất được cấp có thẩm quyền phê duyệt, thực hiện đúng chủ trương, quy định và đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước, ngành, lĩnh vực, địa phương, cơ quan, đơn vị thì được khuyến khích, ghi nhận, tôn vinh, khen thưởng, trọng dụng và bảo vệ theo quy định. Cơ chế khuyến khích, bảo vệ được áp dụng từ khi đề xuất ý tưởng đến khi kết thúc thực hiện, bảo đảm tập trung dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch.
Ba là, phân định rõ, khách quan, hợp lý giữa rủi ro, sai sót do nguyên nhân khách quan hoặc pháp luật chưa đầy đủ, đồng bộ với hành vi cố ý vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước vì vụ lợi, lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm. Việc đánh giá trách nhiệm phải đặt trong bối cảnh lịch sử cụ thể, xem xét toàn diện quá trình thực hiện, động cơ, mục đích, thẩm quyền, mức độ lỗi, khả năng dự báo, kiểm soát rủi ro và kết quả; không chỉ căn cứ hậu quả xảy ra để quy kết trách nhiệm mà còn xem xét kết quả, lợi ích đạt được. Tổ chức, cá nhân để xảy ra sai sót phải kịp thời khắc phục, rút kinh nghiệm, phòng ngừa tái phạm.
Bốn là, tuân thủ các tiêu chí, điều kiện, trình tự theo quy định; bảo đảm tôn vinh, trọng dụng, bảo vệ đúng đối tượng, nội dung, động cơ, mục đích, vì lợi ích chung. Cán bộ phải chủ động báo cáo, xử lý xung đột lợi ích theo quy định, bảo đảm công khai, minh bạch.
Năm là, bảo đảm hài hoà giữa phát huy đổi mới, sáng tạo với kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Sáu là, ưu tiên xem xét, bố trí nguồn lực, áp dụng cơ chế hỗ trợ và tạo điều kiện thử nghiệm theo thẩm quyền đối với đề xuất thuộc các lĩnh vực quy định tại Phụ lục 1 ban hành kèm theo Quy định này.
08 lĩnh vực ưu tiên
Quy định 220-QĐ/TW quy định 08 lĩnh vực ưu tiên tôn vinh, trọng dụng, bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, bao gồm:
1. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
2. Quản lý, sử dụng hiệu quả và khơi thông nguồn lực về đất đai, đầu tư công, tài chính, ngân sách, đấu thầu, quản lý và sử dụng tài sản công.
3. Cải cách hành chính, tinh gọn tổ chức bộ máy, đổi mới công tác đánh giá, sử dụng cán bộ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị và hệ thống chính trị.
4. Công tác xây dựng Đảng; kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và nâng cao đạo đức công vụ.
5. Bảo đảm quốc phòng, an ninh; an ninh năng lượng quốc gia; chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
6. Phát triển giáo dục và đào tạo, văn hoá Việt Nam; tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ Nhân dân.
7. Xử lý vấn đề thực tiễn phát sinh, tháo gỡ điểm nghẽn, vướng mắc do pháp luật chưa quy định, quy định chồng chéo, mâu thuẫn hoặc không còn phù hợp với thực tiễn, cản trở việc huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực.
8. Thực hiện đường lối đối ngoại; đẩy mạnh hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.
Tiêu chí xem xét đề xuất và phân loại đề xuất
Quy định 220-QĐ/TW quy định rõ việc xem xét đề xuất cần bảo đảm 04 tiêu chí sau: (1) Giải quyết các vướng mắc, điểm nghẽn, tồn đọng kéo dài trong cơ chế, chính sách và thực tiễn; tập trung vào vấn đề chưa được quy định hoặc đã có quy định nhưng không còn phù hợp, gây cản trở sự phát triển; mang lại giá trị, hiệu quả thiết thực, tạo chuyển biến rõ rệt, có khả năng nhân rộng; (2) Vì lợi ích quốc gia, dân tộc, cộng đồng hoặc sự phát triển của ngành, lĩnh vực, địa phương, cơ quan, đơn vị; không vì mục đích vụ lợi cá nhân hay lợi ích nhóm. Thông tin, số liệu trong đề xuất bảo đảm trung thực, đầy đủ, khách quan (bao gồm cả dự báo tác động bất lợi có thể xảy ra); (3) Có cơ sở lý luận, thực tiễn rõ ràng, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, nguồn lực và điều kiện thực tế của cơ quan, đơn vị, địa phương; có phương án tổ chức thực hiện, quản trị rủi ro, kiểm soát và giảm thiểu thiệt hại; không duy ý chí, quan liêu, bất chấp; (4) Tính cấp thiết, phạm vi tác động, khả năng tháo gỡ ngay điểm nghẽn, vướng mắc hoặc tạo chuyển biến rõ rệt trong thực tiễn.
Căn cứ tính chất, phạm vi, quy mô tác động, mức độ rủi ro, đề xuất được phân thành 4 nhóm:
Thứ nhất, đột phá khâu thực thi là giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, cải tiến phương pháp quản lý, điều hành hoặc ứng dụng công nghệ mới trong khuôn khổ đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Đề xuất phải tạo ra thay đổi đáng kể về phương thức tổ chức thực hiện, thời gian, chi phí, chất lượng, năng suất hoặc hiệu quả thực thi và giải quyết được điểm nghẽn thực tế; không bao gồm cải tiến nghiệp vụ thông thường không làm thay đổi đáng kể kết quả đầu ra.
Thứ hai, đột phá thể chế là đề xuất chính sách mới đối với vấn đề chưa có quy định hoặc đề xuất cách thức thực hiện khác với quy định của pháp luật hiện hành nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, bất cập về cơ chế, chính sách, phát huy hiệu quả nguồn lực phát triển.
Thứ ba, mô hình thí điểm là việc áp dụng thử nghiệm một thiết chế tổ chức bộ máy, cơ chế tài chính hoặc mô hình quản trị mới trên một địa bàn, lĩnh vực cụ thể trong thời gian xác định, làm cơ sở tổng kết, đánh giá, hoàn thiện trước khi xem xét áp dụng hoặc nhân rộng.
Thứ tư, không gian thử nghiệm có kiểm soát là việc thiết lập môi trường pháp lý giới hạn, khép kín và an toàn để thử nghiệm giải pháp tiềm ẩn rủi ro cao, chưa có tiền lệ, đòi hỏi cơ chế giám sát thực thi nghiêm ngặt và phương án can thiệp, chấm dứt kịp thời khi xảy ra rủi ro.
Cơ chế tôn vinh, trọng dụng, bảo vệ cán bộ
Quy định nêu cụ thể các hình thức tôn vinh, trọng dụng, bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Cán bộ có đề xuất được phê duyệt, thực hiện đạt kết quả cao, đóng góp rõ rệt vào sự phát triển chung được biểu dương, tôn vinh, khen thưởng. Trường hợp đề xuất có phạm vi ảnh hưởng lớn, được nhân rộng thành mô hình điển hình tiên tiến thì được ưu tiên xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng cấp Nhà nước theo quy định.
Cán bộ có đề xuất mang lại hiệu quả rõ rệt được xem xét bố trí vào ngạch cao hơn theo vị trí việc làm, nâng bậc lương trước thời hạn; cán bộ trong lực lượng vũ trang được xem xét thăng quân hàm trước thời hạn theo quy định. Thành tích đột phá được lưu trong hồ sơ cán bộ và là căn cứ quan trọng khi đánh giá năng lực thực tiễn, bố trí, sử dụng cán bộ.
Cán bộ có đề xuất mang lại hiệu quả đặc biệt xuất sắc, có khả năng lan toả, nhân rộng trên phạm vi cả nước được ưu tiên bố trí, bổ nhiệm vào chức vụ lãnh đạo, quản lý cao hơn theo quy định; ưu tiên đưa vào quy hoạch cán bộ cấp chiến lược hoặc chức danh lãnh đạo cao hơn; được giao chủ trì nhiệm vụ trọng điểm, chiến lược, đột phá và tạo điều kiện về vị trí công tác, quỹ thời gian phù hợp; được đề xuất, lựa chọn nhân sự có năng lực cùng tổ chức thực hiện. Việc bố trí, sử dụng, bổ nhiệm cần căn cứ toàn diện về phẩm chất, uy tín, năng lực, kết quả và yêu cầu của vị trí công tác; thành tích đổi mới, sáng tạo là căn cứ quan trọng nhưng không phải căn cứ duy nhất. Tiêu chí xác định hiệu quả đặc biệt xuất sắc, khả năng lan toả, nhân rộng phải rõ ràng, khách quan, minh bạch, có khả năng kiểm chứng.
Các biện pháp bảo vệ cán bộ cũng được quy định cụ thể, gồm: Bảo vệ vị trí công tác, quy hoạch, đào tạo, bố trí, sử dụng và các quyền, lợi ích hợp pháp của cán bộ; bảo vệ danh dự, uy tín; cung cấp, xác nhận thông tin, hồ sơ, tài liệu và giải trình về chủ trương, quá trình thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện đề xuất khi cần thiết; xem xét không xử lý, miễn hoặc giảm trách nhiệm theo thẩm quyền và theo Điều 12 Quy định này; huỷ bỏ, sửa đổi hoặc kiến nghị huỷ bỏ, sửa đổi quyết định xử lý không đúng; xin lỗi, cải chính, phục hồi danh dự, uy tín, chức vụ, vị trí công tác, chế độ, chính sách và các quyền, lợi ích hợp pháp của cán bộ theo Điều 13 Quy định này; xem xét, xử lý tổ chức, cá nhân có hành vi trù dập, trả thù, cản trở hoặc không thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo vệ cán bộ theo quy định.
Đối với vụ việc đặc biệt phức tạp, gây hậu quả nghiêm trọng, được dư luận xã hội quan tâm hoặc đề xuất thuộc thẩm quyền phê duyệt chủ trương của cấp Trung ương quy định tại Khoản 5 Điều 7 Quy định này, ban thường vụ cấp uỷ, tập thể lãnh đạo ban, bộ, ngành Trung ương báo cáo, xin ý kiến Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét, quyết định biện pháp bảo vệ cán bộ theo thẩm quyền.
Ngọc An
(Xem toàn văn Quy định 220-QĐ/TW tại đây)
